پنجشنبه یکم آبان 1393

محرم آمد و دلها غمین شد

 تا قیامت ز قیام تو قیامت برپاست
از قیام تو پیام تو عیان است هنوز
همه ماه است محرم ، همه جا کرب و بلاست
در جهان موج جهاد تو روان است هنوز . . .
آغاز محرم و ایام سوگواری حسینی تسلیت باد
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
خیمه ماه محرم زده شد بر دل ما / باز نام تو شده زینت هر محفل ما
جز غم عشق تو ما را نبود سودایی / عشق سوزان تو آغشته به آب و گل ما . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
تا بال و پر عشق به جانم دادند / در وادی عاشقان مکانم دادند
گفتم که کجاست کعبه اهل ولا  / درگاه حسین را نشانم دادند
ایام سوگواری حسینی تسلیت باد
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
دلم مست و لبم مست و سرم مست
بخون ای دل که صبرم رفته از دست
بخون ای دل محرم اومد از راه
بخون اجر تو با عباس بی دست . . .
عرض تسلیت به مناسبت امام سوگواری امام حسین(ع)
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
عالم ، همه خاک کربلا بایدمان
پیوسته به لب ، خدا خدا بایدمان
تا پاک شود ، زمین ز ابنای یزید
همواره حسین ، مقتدا بایدمان . . .
یا حسین
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
گویند “می” نمی شود از راه گوش خورد
من “یا حسین” می شنوم مست می شوم . . .
آغاز دهه محرم تسلیت باد
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
ما سینه زنان رسم جنون باب نمودیم
جان و سر خود هدیه به ارباب نمودیم
از عمق درون ناله و فریاد نمودیم
با سینه زدن زلزله ایجاد نمودیم . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
تـا هست جهــان شـور محــرم باقیست
این جلوه ی جان در همه عالـم باقیست
ازنـالـه ی نـیـنــوای یـاران حسـیـن
همواره به لب زمـزمه ی غم باقیست . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
فانوس اشک هایتان را روشن کنید ، ماه غریبی شهید نینواست .
فرارسیدن ماه محرم تسلیت باد
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
خلائق خاک بر سر جملگی زاری کنید
محرم ماه خون آمد عزاداری کنید
ز خاک نینوا فریاد می خیزد چنین
حسینم یار می خواهد، وفاداری کنید . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
دلم دریاچه ی غم شد دوباره / قد آیینه ها خم شد دوباره
صدای سنج و دمام اومد از دور / بخون ای دل محرم شد دوباره . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
ای آن که غمت مسئله آموز من است
شور غم تو در دل پرسوز من است
روزی که حسین! بر تو من گریه کنم
سوگند به تو که بهترین روز من است  . . .
ایام سوگواری حسینی تسلیت باد
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
همواره تجّسم قیام است حسین (ع)
در سینة عاشقان ، پیام است حسین (ع)
در دفتر شعر ما ، ردیف است هنوز
دل چسب‌ترین شعر کلام است حسین (ع)
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
مُحرّم، خیمه ای است که محبان خاندان نور در آن
به شراب طهور اشک و عزا دعوت شده اند . . .
فرارسیدن ماه محرم تسلیت باد
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
محرم آمد و دلها غمین شد غم و عشق وبلا با هم اجین شد
حسین آماده بهر جانفشانی است دوباره فاطمه قلبش حزین شد . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
تا دل ز غم تو گشت بی تاب حسین
این چشم تهی نگشت از آب حسین
عمری است نیازمند این درگاهم
یک لحظه گدای خویش دریاب! حسین . . .
ایام سوگواری حسینی تسلیت باد
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
عطری که از حوالی پرچم وزیده است
ما را به سمت مجلس آقا کشیده است
از صحن هر حسینیه تا صحن کربلا
صد کوچه بازکنید محرم رسیده است . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
ماه اشک های بی اختیار، ماه غمبار اسیران
ماه فریادهای خونین و ماه طنین، مؤید صحرای عشق
بر شما عاشوراییان تسلیت باد . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
هم عشق حسین، معنی زندگی است
هم گریه بر او کمال سازندگی است . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
جانـت بـه کــویــر تفتــه دریـا بخشید
هفتاد و دو گل ، به متن صحرا بخشید
بـــا جلـــوه ی کــربـلای عـاشـورایی
خـون تــو بـه رنگ سرخ معنا بخشید . . .
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
محرّم، زیباترین نگارخانه در قلب هستی است
که زمین و آسمان و ملک و ملکوت و عرش و فرش را شگفت زده کرده است
♦♦♦♦♦♦♦♦♦اس ام اس تسلیت محرم♦♦♦♦♦♦♦♦♦
آنان که به گوش دل شنیدند تو را
رفتند و به پای دل رسیدند تو را
آن کوردلان که بر دلت تیر زدند
دیدند تو را، ولی ندیدند تو را . . .
ایام سوگواری حسینی تسلیت باد


برچسب‌ها: محرم آمد و دلها غمین شد
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 5:50 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و سوم مهر 1393

ظرافت‌های معلمی

ظرافت‌های معلمی -------------------------------------------------------------------------------- انتخاب عنوان ظرافت‌های معلمی به خاطر این است که معلمان در رویارویی با مسائل و موقعیت‌های مختلفی که در کلاس درس پیش می‌آید، ده‌ها برخورد می‌توانند داشته باشند؛ اما چون برخی از آنان قابل تایید است و بیشترین اثر روانی مثبت را بر فراگیران دارد، این برخوردها را «ظرافت» نام نهاده‌اند. -------------------------------------------------------------------------------- موقعیت و شرایط کلاس، سطح اطلاعات و معلومات فراگیران و میزان علاقه و رغبت آنان، از عوامل تعیین‌کننده برای تصمیم‌گیری‌های معلم است. تجربه، ابتکار و خلاقیت معلم نیز عامل مهمی است که در برخورد با مسائل و مشکلات کلاس، سهم به‌سزایی دارد. بنابر این ظرافت‌ها می‌توانند با توجه به عوامل مذکور، انعطاف‌پذیر باشند. این ظرافت‌ها برای معلمان، جنبه پیشنهادی دارند: * معلم خوب، هم «راه» نمایی می‌کند، هم «چاه» نمایی. * صدا و سیمای یک معلم خوب، بیش از تمامی برنامه‌های صدا و سیما، انسان‌ساز است. * کلاس درس، محلی است که در آن، رفتار معلم، ضربدر تعداد فراگیران می‌شود. * معلمینی به «تنبیه» معتقدند که آگاه نیستند با رفتار مثبتشان، فراگیران را «متنبه» می‌کنند. * معلمی که تدبیر دارد، تنبیه ندارد. * معلم خوب، اشتباهات خود را پیرایش می‌کند، نه آرایش. * معلم خوب، وقتی فراگیرانش حرف‌هایش را نمی‌پذیرند، ترجیح می‌دهد تحمل کند، ولی حرف‌هایش را تحمیل نمی‌کند. * عاطفه، نقطه‌ی عطف معلمی است. * معلم خوب، با تشویق معلمی می‌کند، نه با تنبیه. * معلم خوب کسی است که در بین فراگیرانش بد نمی‌شناسد. کلاس درس، محلی است که در آن، رفتار معلم، ضربدر تعداد فراگیران می‌شود. * معلم شدن چه آسان، معلمی کردن چه دشوار. * معلم خوب کسی است که شب‌های مطالعه را به روزهای تدریس متصل کند. * معلم خوب کسی است که علاوه بر «درس دادن»، دنبال «درس گرفتن» نیز باشد. * معلم خوب، شریک تمام زندگی ماست. * تمامی تدریس و یادگیری، در هنر سوال کردن نهفته است. معلمینی به «تنبیه» معتقدند که آگاه نیستند با رفتار مثبتشان، فراگیران را «متنبه» می‌کنند. * معلم خوب کسی است که به فراگیرانش، یکجا، هم درس معاد می‌دهد و هم درس معاش. * چه بسا سکوت، رساتر از بیان باشد. * معلم خوب، هیچ‌گاه خود را از تغذیه فکری (مطالعه کردن) بی‌نیاز نمی‌داند. * جمع هر کلاس درس، وقتی مثبت است، که معلم آن، منهای منیت باشد. * کلاس هر معلم، پل صراط اوست. * الگو ماندن، سخت‌تر از الگو شدن است.
برچسب‌ها: ظرافت‌های معلمی
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:31 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه نهم مهر 1393

نقش انواع تکالیف درسی در فرایند یاددهی و یادگیری

مقدمه یکی از بخشهای مهم هر رهنمود ، طراحی و تهیه تکالیف مناسب است که به دانش آموز کمک کند تا خطاهایش کاهش یابد و موفقیتهایش در سفر یادگیری افزون شود. بر این اساس مفهوم تکلیف درسی گسترش می یابد ودیگر نمی توان آن را در پرسش تکراری و باز نویسی متون خلاصه کرد.درواقع طراحی تکلیف، طراحی یک فرصت یادگیری برای دانش آموزانی است که نیاز ویژه آموزشی دارند و این نیاز با مطالعه عملکرد گذشته فرد وتحلیل خطا ها وموفقیتهایش شناخته می شود واین کارتنهاازطریق ارزشیابی توصیفی ممکن است. به عنوان مثال معلمی در بررسی عملکرد" خواندن " دانش آموز متوجه می شود که در تمایز بین حرف "ج" و "خ" و "چ" دقت کافی ندارد. معلم با درک این مشکل برای او تکلیفی طراحی می کند که در آن کلمات مشابه با حروف فوق آمده است و دانش آموز باید آنها را بخواند. بنا بر آنچه گذشت تکلیف درسی تنوع زیادی دارد و هر معلم می تواند بر اساس شرایط خاص تکالیف ابتکاری، طراحی کند. لازم به ذکراست که منابعی که براساس آن معلم اقدام به طراحی تکلیف می کند، متعددند به جز وضعیت یادگیری دانش آموز که در بالا توضیح داده شد می توان به اهداف و انتظارات آموزشی و همچنین روشهای تدریس اشاره کرد که منابعی هستند که می توان بر مبنای آنها تکلیف برای دانش آموز طراحی کرد. تکلیف: تکلیف شب یکی از ابزارهای ارزشیابی مستمر در فرایند آموزشی است. ارزشیابی مستمر یا سازنده بخشی از فرآیند آموزش تلقی می شود به این معنا که ارزشیابی در جریان آموزش جاری است و معلم به طور مرتب با آن درگیر است. آن چه که ارزشیابی را پویا و سازنده می کند نحوه ی استفاده از نتایج آن است. (رستگار 1382) معلم از تکلیف شب فراگیران ، نحوه ی انجام آن و میزان به کارگیری مهارت فراگیران از نقاط ضعف و قوت آنها اطلاع می یابد و می تواند رهنمودهای لازم را برای آن کاستیها و تقویت نکات مثبت ارائه نماید. در فرآیند آموزش داوری ارزشی معلم زمانی کامل می شود که قادر باشد تحلیلی درست از روند پیشرفت فراگیران داشته باشد و او را در گامهای بعدی یاری نماید. اطلاعات به دست آمده از فرایند تحلیل و برسی خطاها ، دستمایه ارائه رهنمودهای مفید برای اصلاح و بهبود عملکرد دانش آموزان است. بنابراین رابطه نزدیک بین بازخورد و تکلیف شب مشخص می گردد. طراحی و تهیه تکالیف مناسب به دانش آموز کمک می کند تا خطاهایش کاهش یابد و موفقیتهایش در سفر یادگیری افزون شود . بر این اساس مفهوم تکلیف درسی گسترش می یابد و دیگر نمی توان آن را در پرسش تکراری و بازنویسی متون خلاصه کرد. در واقع طراحی تکلیف ، طراحی یک فرصت یادگیری برای دانش آموزانی است که نیاز ویژه آموزشی دارند و این نیاز با مطالعه عملکرد گذشته فرد و تحلیل خطاها و موفقیتهایش شناخته می شود. ( دکتر حسینی ، محمد 1384) تعریف و مفهوم تکلیف شب هریس کوپر یکی از پژوهشگران و دانشمندانی است که درخصوص تکلیف تحقیقاتی داشته است . وی تکلیف را چنین تعریف می کند: وظیفه ای است که معلمان برای دانش آموزان تعیین می کنند تا آنها را در ساعات خارج از مدرسه انجام دهند. نتایج تحقیق اهداف و تکلیف شب را در هفت مورد طبقه بندی نموده است. 1 ـ تمرین به منظور افزایش سرعت، تسلط ، تثبیت و مهارت است. 2 ـ شرکت فعال فراگیران در فعالیتها 3- رشد تخصصی به منظور پرورش حس سواد پذیری ، امانت و صداقت. 4- ایجاد روابط متقابل شاگرد با والدین 5- به منظور تعیین خط مشی و مقررات 6- ایجاد روابط عمومی بین والدین و فرزندان 7- ایجاد اخطار وآگاهی در زمینه ی انتظارات معلم از دانش آموز در زمینه مسائل درسی (قورچیان1381) هدف از دادن تکلیف چیست؟ الف) اهداف مهارتی 1- تقویت مهارت و افزایش سرعت در انجام کار 2- ایجاد مهارتهای مطلوبی چون مدیریت، مدیریت زمان ، برنامه ریزی ، طبقه بندی و سازماندهی اطلاعات و آموخته ها 3- ایجاد عادات صحیح مطالعه 4- تقویت مهارت یادگیری مستقل و خود رهبری در یادگیری 5- کسب مهارتهای تحقیق و پژوهش 6- درگیر کردن فراگیران در فعالیتهای یاددهی – یادگیری ب) اهداف نگرشی 1- پرورش حس مسئولیت پذیری 2- ایجاد نگرش های مطلوب چون امانت ، صداقت، اعتماد به نفس، پشتکار و... 3-پرورش قوه تخیل و خلاق و ابداع آثار تازه 4- برانگیختن حس کنجکاوی فراگیران در زمینه موضوع درسی 5- فراهم نمودن موقعیت های مناسب جهت تعامل فراگیران با هم ، با اولیا ج) اهداف دانشی 1- آگاهی از میزان آموخته های فراگیران 2- تثبیت میزان آموخته ها 3 - فراهم نمودن موقعیتی جهت به کار گیری آموخته ها در موقعیت های جدید 4- فراگیری بهتر مطالب جدید و با توجه به گستردگی هدف های یاد شده برای تکلیف مسلماً تنها با ارائه یک نوع تکلیف نمی توان به همه اهداف دست یافت.پس بهتر به نظر می رسد که در جریان فعالیت های یاد دهی – یادگیری از انواع تکالیف با توجه به موضوع و عناوین درسی بهره ببریم. انواع تکالیف درسی تكالیف درسی از منظر تعداد دانش آموزان درگیر به سه دسته تقسیم می شود 1- تكالیف عمومی: تكالـیفی كه برای تمــامی دانش آموزان كلاس در نظر گرفتــه می شود. 2- تكالیف گروهی: فعالیت گروهی دركلاس درس امروزه بسیار مورد قبول معلمان است، معلمان تلاش می كنند تعداد محدودی از بچه ها را دریك گروه خاص سازمان داده و آنها را برای انجام فعالیت های خاص به مشاركت وادار كنند. تكالیف گروهی براساس نوع گروه وهدف گروه ارائه می شود. مهم این است كه تكالیف گروهی باید قابلیت انجام گروهی را نیز داشته باشد وآنها را به تعامل وهمفكری وادارد. 3- تكالیف انفرادی: این تكالیف براساس شناخت معلم از ویژگیهای دانش آموز ارائه می شود. وجود تفاوتهای فردی در بین دانش آموز، این دسته از تكالیف را ضروری می نماید. معلم می تواند براساس شناختی كه از دانش آموزان خاصی پیدا كرده و به فرض اورا در یك زمینه ضعیف دیده است برای او تكلیفی خاص تعیین کند تا ضعفش جبران گردد یا این كه كاملاً برعكس، دانش آموزی در حوزه ای قوی است و می توان تكالیفی ویژه برای او در نظر گرفت. به فرض در مهارتهای هنری می توان برای كودكی كه شایستگی خاصی دررشته ای از خود نشان داده تكلیفی خاص پیشنهاد كرد. تكالیف درسی را از نظر محتوا می توان به چهار گروه تقسیم كرد 1- تکالیف تمرینی: این نوع تکالیف مهارتها و دانشهای کسب شده را تقویت می کند. اکثر تکالیف تمرینی ، غیر تخیلی ، غیر خلاق و تکراری هستند . مؤثرترین نوع تکلیف تکالیفی هستند که در آنها از شاگرد خواسته شود آموخته های جدید را با روش شخصی به طور مستقیم به کار ببرند . مثلاً دانش آموزی که انواع گیاهان گلدار ، بدون گل ، دانه دار و بدون دانه را شناخته است به عنوان تکلیف تعدادی از گیاهان محیط اطراف خود را شناسایی کرده و در این طبقه بندی قرار دهد. 2- تکالیف آماده سازی: این نوع تکالیف جهت آماده سازی شاگردان برای روزهای بعد به کار می رود و معمولاً به صورت مطالعه کتب درسی ، مطالعه خارج از کتاب درسی ، جمع آوری اطلاعات و مواد قبل از کنفرانس ارائه می شود. هدف از ارائه این نوع تکلیف وارد کردن دانش آموزان به کسب زمینه مناسب اطلاعاتی جهت آماده شدن برای دروس و بحث روز بعد است. برای این نوع تکیف ابتدا باید رهنمودها و دستور العمل لازم را در مورد چگونگی و چرایی انجام وظایف کاملاً برای فراگیران روشن و مشخص نمود. 3- تکالیف بسطی-امتدادی: این نوع تکالیف شاگرد را به فراسوی کارها و فعالیتهای کلاسی سوق می دهد و موجبات یادگیری و ایده های فراگیران را در موقعیت های جدید فراهم می کند. مثلاً درسی که درباره ی بوعلی سینا است ازفراگیران بخواهیم بامطالعه کتابها ومجلات و یا حتی مصاحبه با دیگران اطلاعات بیشتری درباره ی ابن سینا فراهم آورند. تکالیف بسطی امتدادی ممکن است چندین روز یا هفته به طول بینجامد . این نوع تکلیف بر تولید دانش تکرار و تکثیر آن استوار است. 4- تکالیف خلاقیتی : وقتی دانش آموز مفاهیم و مهارتهای کسب شده در کلاس درس را با هم ترکیب کند و در یک راه یا راه های جدید و متفاوت به کار بندد این نوع تکلیف را خلاقیتی گویند . مثلاً ساختن مدل یک مزرعه با چوبهای مستعمل بستنی ، یا حل مسئله ای خاص قدرت خلاقیت ، ابتکار شخصی ، تخیل و خود راهبری را در شاگردان پرورش می دهد. البته باید یادآور شد که این چهار نوع تکلیف همیشه به طور مجزا و منفک به شاگردان ارائه نمی شود گاهی ممکن است برای حل یک مسئله از هر چهار نوع تکلیف برای خلق و بسط ایده خود استفاده نماید. به این ترتیب با ایجاد تنوع در تکالیف مختلف می توان موجبات تثبیت ، آماده سازی تداوم و خلق مفاهیم و مهارتهای را در فرایند تعلیم و تربیت فراهم ساخت. نمونه هایی از تکالیف،از نظر محتوا تکالیف تمرینی: سؤالات و تمرینات ریاضی صفحه ..... را بنویسید. ( حل کنید) تکالیف آماده سازی : درس جلسه آینده علوم درباره ی بازیافت واهمیت آن است . شما می توانید با افراد خانواده درباره مفهوم بازیافت و اینکه اگر بازیافت نبود چه اتفاقی می افتاد بحث کنید و نتیجه را به کلاس بیاورید. تکالیف بسطی- امتدادی: که یک هفته فرصت دارید اطلاعاتی که درباره ی کسر ها و چهار عمل اصلی آن آموخته را بنویسید. تکالیف خلاقیتی : به نظر شما اگر تعداد زاویه ها، نوع آنها و تعداد اضلاع یک متوازی الاضلاع تغییر کند چه شکلی درست می شود دلیل خود را بنویسید. لازم است گفته شود كه تكالیف درسی متنوع بوده، بهتر است از تمامی اشكال آن در كلاس درس استفاده شود. تكالــیف انجام شده دانش آموز اگر برجستگی خاصی دارد ومی تواند منبعی برای داوری در خصوص میزان پیشرفت تحصیلی وی باشد ، در پوشه كار نگهداری شود. اگر گروه خاصی از نوع تكالیف انجام شده بعد از مدتی دركنار هم قرار گیرد، می توان برمبنای آن چگونگی پیشرفت دانش آموز را مطالعه كرد ونظر داد. از آنجا كه كمك بیش از حد ویا حتی انجام تكالیف توسط والدین پدیده ای شایع است معلمان می توانند با توجیه دقیق والدین كه هدف این تكالیف چیست وهدف ارزشیابی از این تكالیف چیست والدین را به برخورد عاقلانه با تكالیف درسی دعوت كنند. تکلیف باید: - حتما با آنچه تدریس می کنید ارتباط داشته باشد. - برای تکلیف خانه برنامه ریزی دقیق داشته باشید. - در مورد تکالیف با فراگیران بحث کنید و اگر ضرورت بحث ایجاب کرد، نوع تکلیف را تغییر دهید. - تکلیف باید فراگیر را به تفکر، طرح ریزی وادارد. - فراگیر خود را ملزم به درست انجام دادن تکلیف نماید. - انواع تکلیف را همیشه مد نظر قرار دهید. - تکلیف جزیی از طراحی آموزشی شما محسوب می شود. - تکلیف را به خوبی تشریح کنید و هدف از انجام آن را واضح و روشن بیان کنید. - تکلیف باید به صورت منظم و مرتب ارزشیابی شود. قویاً توصیه می گردد که: الف) تکلیف شب به طور منظم و منسجم با بیان دلایل وجودی آن ارائه گردد. ب) تکلیف شب باید به طور دقیق، روشن و به صراحت مشخص گردد. ج) تکلیف شب باید پس از انجام و جمع آوری، مورد ملاحظه ی خاص قرار گیرد. د) بلافاصله تصحیح، ارزشگذاری و در صورت امکان و صلاح دید (با توجه به موقعیت ) نمره گذاری گردد. هـ ) نتایج و بازخورد امر بلادرنگ به دانش آموزان منعکس گردد.
برچسب‌ها: نقش انواع تکالیف درسی در فرایند یاددهی و یادگیری
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 12:31 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و دوم شهریور 1393

ارزشیابی فارسی ششم ابتدایی

درارزشیابی فارسی پایه ششم 10 نمره رو خوانی (( متن درس ، حکایت ها و بخوان و حفظ کن ها و....)) و 10 نمره دیگر برای بیان مهنی ومفهوم کلی دروس وبیان معنی واژگان جدید درسها با توجه به متن جمله ، خود ارزیابی ها (( از کتاب مهارت های خوانداری )) در نظر گرفته خواهد شد. ارزشیابی فارسی ششم به دو صورت : 1- شفاهی 2- آزمون عملکردی «آزمون مداد وکاغذی ، آزمون شناسایی و...» انجام می شود . پیشنهاد می شود هر ماه یکبار انواع آزمون عملکردی از کتاب فارسی خوانداری و قسمت « فعالیت های درس » فارسی نوشتاری برگزار شود. ریز بارم ارزشیابی فارسی پایه ششم ردیف عنــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــوان بارم 1 خوانش متن ( نظم ونثر) 6 2 درک و در یافت 4 3 حفظ شعر 2 4 فن بیان 2 5 یاد آوری 2 6 کارگاه درس پژوهی 2 7 خود ارزیابی 1 8 معنی واژه 1 جمــــــع کل نمـــــــــرات 20 1) خوانش متن : شامل 3 نمره نثر و 3 نمره نظم 2) درک و دریافت: می توان از معنی و مفهوم شعر ونثرو محتوای درس ، بخوان و بیندیش و حکایت ، از فعالیت های درس فارسی نوشتاری و... ارزشیابی کرد. 3) حفظ شعر : با عنایت به اینکه حفظ شعر به تقویت حافظه می انجامد و تقویت حافظه پایه دیگر سطوح یادگیری است لازم است از قسمت بخوان و حفظ کن ارزشیابی بعمل آید. 4) فن بیان :مقصود از فن بیان درفارسی ششم آن است که دانش آموز بتواند دیده ها ، شنیده ها و نتیجه اندیشه و تفکر خود را بر زبان آورد. 5) یاد آوری :معلمان محترم در ارزشیابی بیشتر به جنبه های کاربردی نکات و موضوع های زبانی وادبی مطرح شده در بخش یاد آوری توجه کرده نمره لحاظ کنند. 6) کارگاه درس پژوهی : در این بخش با توجه به میزان فعالیت دانش آموزان در کارهای گروهی، کارگاه درس پژوهی در کلاس و یا بیرون از کلاس ، 2 نمره لحاظ می شود. 7) خود ارزیابی :در قبال پاسخ شفاهی به پرسش های بخش خود ارزیابی 1 نمره در نظر گرفته می شود .که لازم است از بین سوالات واگرا و هم گرا به سوالات واگرا بیشتر بها داده شود . 8) معنی واژه : شناخت معنی واژگان به صورت مستقل و بیرون از متن انجام نمی شود بلکه ارزشیابی از این بخش در قالب کلمات مترادف، متضاد و شبکه معنایی صورد می پذیرد. منابع : 1- کتاب راهنمای معلم فارسی ششم
برچسب‌ها: ارزشیابی فارسی ششم ابتدایی
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 17:10 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه دوازدهم شهریور 1393

دانلود فایل نگارش 7.5 ابتدایی

سلام استاد پورمیرزایی - لطفا فایل نگارش کارنامه ابتدایی را بر روی وبلاگتان قرار دهید .

با تشکر از شما- محمدی

سلام همکار محترم - این هم دانلود فایل نگارش 7.5 ابتدایی

http://s5.picofile.com/file/8138147992/Tosifi.zip.html

نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:35 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه سوم شهریور 1393

ارزشيابي توصيفي چيست؟

ارزشيابي توصيفي چيست؟

ارزشيابي توصيفي رويكردي در ارزشيابي تحصيلي –تربيتي است كه با

استفاده از ابزار هاوروش هاي مناسب (پوشه كار، آزمون ،مشاهدات)

اطلاعات لازم را در ابعاد مختلف ياد گيري متناسب با جذبه هاي مختلف

شخصيت براي شناخت دقيق دانش آموزان در اختيار معلم واولياء قرار مي

دهد تابراساس آن تدابير مناسب براي بهبود شرائط و فرايند ياددهي –

يادگيري پيش بيني و اجرا شود.

ابزارهاي ارزشيابي توصيفي

1-   آزمون هاي (كتبي – عملكردي):ابزاري است براي اندازه گيري و سنجش آموخته هاي دانش آموزان

2-  برگ ثبت مشاهدات(فهرست مشاهدات – فهرست واقعه نگاري )

ثبت مشاهدات روشي است براي ثبت و توصيف وقايع و رفتار هاي قابل

مشاهده دانش آموز در حيطه هاي مختلف كه اطلاعات مناسبي رابراي

شناخت دقيق تر دانش آموز در اختيار معلم و اولياءقرار مي دهد.

3-  تكاليف درسي:

يكي ديگر از ابزار هاي مهم ارزشيابي توصيفي است كه معلم مي تواند با

مديريت مناسب از آن براي سنجش دقيق عملكرد دانش آموز استفاده

نمايد.معلم در باز خورد مي تواند زمينه افزايش كيفيت كار دانش آموز را

فراهم نمايد.

الف-تكاليف عمومي ب – تكاليف انفرادي 3- تكاليف گروهي

4- پوشه كار (كار نما):

مجموعه اي از نمونه ي كار دانش آموزا ن كه در جريان ياددهي يادگيري

هدفمند جمع آوري گشته ،آگاهانه انتخاب شده ومنظم سازمان دهي شده

و بيانگر ميزان پيشرفت ،تلاش و موفقيت دانش آموز است.و همچون آلبوم

تصاوير گوناگون ودر مسير رشد دانستن ،توانستن و بكار بستن دانش آموز را

در مراحل مختلف فرايند ياددهي – يادگيري به نمايش و قضاوت مي گذارد كه

به معلم ،دانش آموز ووالدين هنگام بررسي و مشاهده ي آن اطلاعات

ارزشمندي راارائه مي دهدتابراساس تلاش هاوفعاليت هاي خود را پيگيري

نمايد.

اجزاء پوشه كار:

الف-پوشه كار(مي توان از كلر بوك يا كلاسور براي منظم تر بودن آن استفاده كرد)

ب- جلد و مشخصات

در قسمت شيرازه هم نام و نام خانوادگي را مي نويسيم

نمونه برگه روي جلد

سازمان آموزش و پرورش  پیربکران           محل

مديريت آموزش و پرورش منطقه               عکس

دبستان طالقانی

 

 

نام و نام خانوادگي:

كلاس:

معلم:

سال تحصيلي:

 

 

 

ج- فهرست محتوا :

مي توان درس ها را جدا كرد و يا تمام درس ها را در هرما ه به طور جداگانه گذاشت.

 د- برگه شرح حال دانش آموز

                                            

                                     فرم شرح حال دانش آموز

نام و نام خانوادگي دانش آموز:

تاريخ تولد:   /   /                                                                                                                                                                                                                                                                          

فرزند چندم خانواده است؟                                                                                                                                                                                      تعداد خواهر و برادر ؟

مشخصات پدر:

نام:                                                                                      

ميزان تحصيلات:                                                                                                                              

 

شغل:                                                                                                                                                                    تلفن تماس:

مشخصات مادر:

نام و نام خانوادگی:                          ميزان تحصيلات:                                                                                              

 شغل:

 تلفن تماس:

دانش آموز با چه كساني زندگي مي كند؟

پدر       o                                                             مادر 

           پدر و مادر o                        ساير اقوام : ...............

آيا دانش آموز بيماري يا مشكل خاصي دارد؟به طور دقيق بنويسيد.

آيا از داروي خاصي استفاده مي كند؟ذكر كنيد.

آيا براي انجام حركات ورزشي منع پزشكي دارد؟

آدرس منزل:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          شماره تلفن منزل:

ه- محتوا:

محتواي پوشه كار بايد مجموعه اي از نمونه كار هاي مرتبط به هم پيوسته و

فرايندي دانش آموز را شامل  مي گردد كه علاوه بر بازده عملكرد يادگيري 

نارسايي هاي يادگيري دانش آموز و نحوه ي رفع مشكلات و اصلاحات آن ها

را نيز نشان دهد.

1-   برگه خود ارزيابي دانش آموز

2-  زماني كه دانش آموز به پوشه كار خود مراجعه مي كند و يا نمونه

كارهاي خودرادر پوشه كار قرار مي دهد يا با كنترل محتواي پوشه كار

شواهد ضعيف خودرا بهبود مي بخشد ، آگاهانه يا نا آ گاهانه به ارزيابي از

كار خود مي پردازد و خود ارزيابي را كه مهارت مهمي براي پيشرفت

يادگيري است فرا مي گيرد.

برگه خود ارزيابي دانش آموز

دروس

تلاش هايي كه انجام داده ام

پيشرفت هايي كه داشته ام

تلاش هايي كه براي بهتر شدن بايد انجام دهم

بخوانيم و بنويسيم

 

 

 

رياضي

 

 

 

علوم

 

 

 

قرآن

 

 

 

و- برگه ارزيابي معلم: معلم در اين نمونه برگه نتيجه ارزشيابي هاي ادواره (ماهانه يا فصل ) از روند پيشرفت دانش آموز را درج مي نمايد.(ملاك ها بستگي به هدف هاي رفتاري دارد كه مد نظر معلم است.)

 

نام و نام خانوادگي :                                     ماه : مهر                                                                                                                                                                                                            

نام درس ها                        

ملاك                 ها                          

در حدانتظار          

نزديك به حد انتظار

احتياج به تلاش بيش تر

 

فارسی

 

                                        

به خوبي گوش مي دهد.

              

 

 

 

به خوبي سخن مي گويد.

 

 

 

 

روان مي خواند.

 

 

 

 

به درستي و زيبا مي نويسد.

 

 

 

 

 

رياضي

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

علوم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

قرآن                                 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                       

 

نمونه برگه ارزيابي والدين از پوشه كار دانش آموز

                    نام و نام خانوادگي :                                                                                                                                                                                                                                                                ماه :

فرزند شما در كدام درس ضعيف است؟

درس ها و زمينه هايي كه در آن پيشرفت داشته اند:

 

درس ها و زمينه هايي كه در آن ها به تلاش بيش تر نياز دارند.

توصيه ها:

 

نام و نام خانوادگي ولي دانش آموز                              امضاء ولي:


برچسب‌ها: ارزشيابي توصيفي چيست
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:40 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه بیست و هفتم مرداد 1393

محاسن و معایب الگوی ارزشیابی توصیفی

- تکیه بر کار و آموزش علمی و عملی. 6- افزایش شور و نشاط و شادابی دانش آموزان و روحیّه ی آنان درکلاس و مدرسه. 7- حذف اضطراب ناشی از امتحان و نمره که به نوعی استرس مانعی جدی برای فرایند یاددهی و یادگیری خواهد بود. 8- در این طرح یادگیری عمیق و پایدار صورت می گیرد و روش علمی که همان حل مساله است انجام می پذیرد. 9- افزایش روحیّه ی همیاری ،همکاری،همدلی و ... در دانش آموزان . 10- افزایش حس مسئولیّت پذیری در دانش آموزان. 11- چون دانش آموزان کم کار در کنار دانش آموزان فعّال قرار می گیرند از این جهت آنها نیز به نوعی خود را با محیط تطبیق می دهند. 12- روانی و روایی کار برای معلّم کلاس و دانش آموز. 13- انگیزه هاکه همانا جرقه های ایجاد خلاقیت در ذهن دانش آموزان است شکل می گیرد. 14- افزایش رقابت مثبت در دانش آموزان . 15- کلّ دانش آموزان در امر یادگیری دخالت دارند و همین باعث ایجاد مهارت های اجتماعی و مهارت های زبان آموزی در سطح عالی می گردد. 16- رفتارهای دانش آموز بهتر مورد مشاهده قرار می گیرد و می توان آن را مورد مطالعه قرار داد. 17- هر دانش آموز با توجّه به فعّالیتش با خودش مقایسه می شود و پیشرفتش مورد ارزشیابی و تقدیر قرار می گیرد.(اصل تفاوتهای فردی). 18- از بین رفتن احساس ناتوانی و ضعف دانش آموزان در حضور دیگر دانش آموزان. 19- ایجاد مهارت و توانایی برای بر طرف کردن نیازهای فردی. 20- این طرح باشرایط و موارد پیشرفت در دنیای جدید همگام است. 21- برای اندازه گیری فرایندهای ذهنی و بازده حاصل از آن مناسب است. 22- دانش آموزان را در موقعیّت های حل مساله قرار می دهد. 23- دانش آموزان را وادار به کارگیری دانش فرا گرفته قرار می دهد. 24- جنبه های مختلف دانش و درک فراگیر را می توان مطالعه نمود. 25- دانش آموز را وادار به عمل کردن ،تولیدکردن و خلق کردن می نماید. 26- ایجادحس موثّر بودن در دانش آموز. 27- برخورداری ازکارنامه توصیفی و تشریح ضعف و قوّت های آموزشی و پرورشی هر دانش آموز. 28- نبود استرس در دانش آموز و خانواده ی ایشان. 29- سهل و آسان نمودن ادامه ی تحصیل و فراهم نمودن زمینه ی مناسب طی کردن آموزش عمومی برای کلیّه ی دانش آموزان. 30- اولیا به طور مستمر در جریان پیشرفت یا افت فرزندشان قرار گرفته و در این مورد بیشتر احساس مسئولیت می نمایند. 31- ایجاد روحیّه ی خود باوری در دانش آموز تا در آینده بتواند گوینده ی خوب، شنونده ی خوب، محقق و منتقد خوبی گردد. 32- انجام فعالیتهای مشابه به فعالیتهای دنیای واقعی در کار روزانه دانش آموزان. و... 0 معایب ارزشیابی توصیفی: 1- ایجاد زمینه برای دانش آموزان کم کار و آنان که برحسب شرایط مجبورند به مدرسه بروند و بستر آماده برای شانه خالی کردن از انجام تکلیف. 2- ایجاد زمینه برای معلمان کم انگیزه و یا بی انگیزه به گونه ای که خود این طرح دست ایشان را نسبتا باز می گذارد. 3- عدم تعریف پارامترهای مورد نظربه گونه ای که هرکدام ازاین پارامترها بر اساس توان و ظرفیت و علاقمندی هر همکار در امرتعلیم و تربیت می تواند متغیر باشد. 4- ازآن جائی که انجام این طرح مستلزم وقت زیاد است به نظرمی رسد که تراکم دانش آموز به طور مستقیم برروی کار و فعّالیت یک همکار موثّر می باشد و چنانچه به این موضوع توجّه نشود به لحاظ این که معلّم و لو هر چند علاقمند، امّا به خاطر این که از بودجه بندی عقب نماند مجبور است به شیوه های دیگر ارزش گذاری متوسّل شود. 5- تعداد دانش آموز در کلاس در میزان موفقّّّّیّت موثّر است. 6- به علّت این که نمره اهمیّت ندارد حسّ رقابت از بین می رود و دانش آموزان به مرور انگیزه ی خود را از دست می دهند. (طبق گفته ی معلّمین مجری طرح ،برای بچّه ها چگونگی و کیفیّت مطالعه خیلی مهم نیست). 7- چون تعداد چک لیستها و فرمهایی که برای هردانش آموز یا هر گروه تکمیل می گردد زیاد است معلّم فرصت زیادی را برای این کار صرف می کند و عملا دقّت و توجّه کمتری در ارزشیابی صورت می پذیرد. 8- استفاده ازفرمهای متعدّد بودجه زیادی می طلبد وشایداصل فدای فرع گردد. 9- چون مدارک مشخّصی برای ارزشیابی وجودندارد می تواند فضای مناسبی برای معلّمان باری به هرجهت وبی انگیزه فراهم کندتاباخونسردی وبی خیالی فقط درکلاس وقت بگذرانند،چراکه هیچ گونه مدرکی مبنی برچگونگی کیفیّت آموزشی آنها موجود نیست و وجود ندارد. 10- دشوار شدن ارزشیابی ازکلاس توسّط مدیر. ارزشیابی توصیفی چیست؟ ارزشیابی توصیفی، شکلی از ارزشیابی تحصیلی-تربیتی است که در آن معلم با مشارکت فعال و دانش آموز و اولیای ایشان با استفاده از ابزار های مختلف به جمع آوری اطلاعات در زمینه تلاش ها، پیشرفت ها و موفقیت های دانش آموزان می پردازد و با طبقه بندی تحلیل و تفسیر اطلاعات به آنها کمک می کند تا بهتر یاد بگیرند و مشکلات یادگیری خود را به کمک اولیا و معلمان برطرف کنند. هدف اصلی در ارزشیابی توصیفی بهبود شرایط یادگیری دانش آموزان با از بین بردن اضطراب های نامطلوب ناشی از برگزری امتحانات و بازخورد های عددی است. ویژگی های ارزشیابی توصیفی 1- در ارزشیابی توصیفی به جای دادن نمره به دانش آموز از عبارت های کیفی مثل تلاش خوبی داشته ای، با تلاش به موفقیت رسیده ای، برای موفقیت باید بیشتر تلاش کنی، با انجام تمرین بیشتر مشکل شما برطرف می شود و ... استفاده شود. 2- ارزشیابی توصیفی به زمان خاص محدود نمی شود این ارزشیابی در کل جریان یادگیری، در فعالیت های خارج از کلاس و در محیط زندگی جریان دارد. 3- تلاش و دشد کودکان همانند موفقیت آنان ارزشمند است و فقط به موفقیت ها امتیاز داده نمی شود بلکه، تلاش و پیشرفت نیز امتیاز دارد. 4- همانگونه که یادگیری دانش آموزان در حوزه های مختلف و سطوح متفاوت است، سنجش و ارزشیابی آن نیز باید با استفاده از ابزار هایی باشد که بتواند این یادگیری ها را بسنجد. پوشه کار، آزمون ها، مشاهدات از جمله ابزارهایی است که در ارزشیابی توصیفی مورد استفاده قرار می گیرد. 5- در ارزشیابی توصیفی اصل بر ارتقای دانش آموزان به پایه های بالاتر است مگر در موارد بسیار نادر و زمانی که دانش آموزان دارای ناتوانایی های ذهنی باشند. 6- کارنامه دانش آموزان علاوه بر عملکرد درسی، عملکرد اجتماعی و عاطفی و جسمانی-فیزیکی را منعکس می کند. ارزشیابی توصیفی با ویژگی های فوق راه کارهایی را برای برطرف کردن بخشی از مشکلات فراوری ارزشیابی تحصیلی ارایه داده است که در ادامه به آنها اشاره می شود. راه کارهای ارزشیابی توصیفی برای برطرف کردن مشکلات الف) مهم ترین هدف ارزشیابی توصیفی، ایجاد تغییر در دیدگاه ها و نگز های مسوولان، مدیران، آموزگاران و والدین نسبت به ارزشیابی تحصیلی است. زیرا اصلی ترین عامل ناکارآمدی روش های فعلی، نگاه نادرست به هدف های مستتر در هر یک از روشهاست که منجر به استفاده نادرست از آنها می شود. به عنوان مثال آزمون و آزمودن اگر با هدف شناخت تغییرات حاصل از یادگیری که بیانگر تلاش ها و فعالیت های معلم، دانش آموز و والیدن گرامی است به کار رود و از نتایج آن؛ 1- برای کمک به دانش آموزان در جهت تلاش بیشتر و فعالیت دقیق تر 2- توسط معلم و والدین در جهت برنامه ریزی مناسب تر استفاده شود، این عمل نه تنها ناپسند نیست بلکه عین صواب است. ب) راهکار دیگری که پیش بینی شده، جایگزینی بازخوردهای کیفی و توصیفی به جای بازخوردهای نمره ای است. نمره برای دانش آموز فقط به عنوان علامتی است که برخی از رفتارهای خوشایند و یا ناخوشایند دوستان، معلمان، اولیا و دیگران را به دنبال دارد. اما تأثیری در شناخت نقاط قوت، ضعف، توانمندی ها و محدودیت ها ندارد. اما باز خوردهای کیفی به دانش آموزان انگیزه و تلاش بیشتر در یک فضا و شرایط آرام و برای معلم، توجه دقیق بر ابعاد یادگیری دانشآموزان و برای اولیا آگاهی از وضعیت تحصیلی و وظیفه و مسوولیتی که در قبال آن دارند، می دهد. نباید حذف نمره را از بازخوردهایی که به دانش آموز داده می شود با حذف ارزشیابی، یکسان تلقی کرد. ارزشیابی به صورت دقیق تر، کامل تر، با ابزارهای مناسب تر با هدف یاری به دانش آموز و اولیا آنان در طول سال تحصیلی انجام می شود؛ اما نتیجه با کلمه، عبارت، جمله و ... اعلام می گردد. اگر یادتان باشد گفته شد از جمله مشکلات ارزشیابی فعلی کم توجهی به تمامی آموخته ها و یادگیری های دانش آموزان، مثلاً در زمینه علاقه، انگیزه، احساسات، نگرش ها، توانایی ها، مهارت ها، کارهای علمی و ... است. مواردی که به جرأت می توان گفت هدف اصلی و اساسی دوره ابتدایی رشد و شکوفایی آنهاست، که در ارزشیابی توصیفی برای هر یک از آنان ابزار و گروه، روش مشاهده و ابزاری تحت عنوان سیاهه رفتار در نظر گرفته شده است. بنابراین، معلم گرامی ضمن توجه به این بعد یعنی بعد اجتماعی، آن را با روش و ابزار درست ارزشیابی می‌کند و اطلاعات حاصله را بررسی، تجزیه و تحلیل کرده و از نتایج آن برای تصمیم گیری درخصوص تنظیم برنامه آموزشی خود و اطلاع به والدین برای فراهم کردن زمینه تلاش و فعالیت بیشتر همراه با انگیزه لازم، به کار می برد. ج) با توجه به اینکه برگزاری امتحانات در زمانی غیر از زمان آموزش و یادگیری انجام می شود، فاصله زمانی بین آموزش و ارزشیابی و امتحان، آن را به یک موضوع اضطراب آور و نگران کننده تبدیل کرده است. از طرف دیگر براساس نتایج یک یا چند امتحان در مورد آینده دانش آموز تصمیم گیری می شود و این امر باعث شده هم والدین و هم دانش آموزان و حتی معلمان دچار ترس و اضطراب شوند. برای رفع این مشکل در ارزشیابی توصیفی امتحان و آزمون به شکل مستقل و در زمان ویژه برای آن کار وجود ندارد. بلکه معلم در زمانی که مشغول آموزش و دانش آموز در حال یادگیری است، آزمون های مورد نظر اجرا شده و همزمانی ارزشیابی و آموزش و یادگیری ضمن حذف اضطراب ناشی از حضور در جلسات امتحانی، آن را به مرحله ای از یادگیری و جزء فرآیند یادگیری تبدیل می کند. د) مشارکت و همکاری در هر کاری علاقه و تعهد افرا را به آن کار افزایش می دهد. از آنجایی که ارزشیابی تحصیلی در طرح ارزشیابی توصیفی یک فرصت یادگیری تلقی می شود و برای یادگیری و بهبود شرایط آن انجام می گیرد، مشارکت دانش آموز و وابدین در این موضوع در کنار معلم بسیار ارزشمند و حیاتی است. زیرا دانش آموز با بررسی روند تلاش خود از همان ابتدا مدیریت و فرایند های یادگیری خود را بتدریج بر عهده می گیرد و والدین نیز با مشارکت در امر ارزشیابی فرزندشان ضمن احساس وظیفه بیشتر، برنامه ریزی های آگاهانه تری برای بهبود وضعیت تحصیلی آنها انجام می دهند. ه- و بالاخره در ارزشیابی توصیفی تمام تلاش معلم، والدین و خود دانش آموز در طول سال صرف فرایند«ارزشیابی شناخت از وضعیت یادگیری - تلاش برای یادگیری بهتر - ارزشیابی شناخت بیشتر و دقیق‌تر - تلاش برای یادگیری بهتر» می شود و دانش آموزان فرصت جبران کاستی های احتمالی متراکم نشده و تا پایان توبت اول یا سال حفظ نمی شوند، بلکه هر زمان که شناسایی طرح، اصل بر ارتقاء دانش آموز به پایه بالاتر است و فقط معدود دانش آموزانی که مشکل جدی در توانمندی های عقلی و ... دارند بنابر اصل «هر دانش آموزی با توجه به تفاوت های فردی به زمان متفاوتی برای یادگیری نیاز دارند» تکرار پایه می نمایند. محاسن ارزشیابی توصیفی و ضعف های ارزشیابی فعلی در زیر آمده است: محاسن ارزشیابی توصیفی 1 شناخت عمیق تر و دقیق تر از دانش آموز 2 کاهش اضطراب نامطلوب و فعالیت های دانش آموز در کنار موفقیت 3 توجه به تلاش ها و فعالیت های دانش آموز در کنار موفقیت 4 به خدمت گرفتن ارزشیابی برای آموزش و یادگیری بهتر 5 مشارکت دانش آموز و والیدن در ارزشیابی 6 حمایت از کودک و توجه به حقوق آن در کلاس و مدرسه 7 ایحاد فضای محبت و همدلی بین دانش آموزان 8 شناسایی مشکلات یادگیری در زمان مناسب و تلاش برای رفع آن معایب ارزشیابی فعلی 1 محدود شدن به ارزشیابی از دانش آموز و اطلاعات 2 اضطراب آور بودن نمره و امتحان 3 کم توجهی به تلاش ها و فعالیت ها و تأکید بیش از حد بر موفقیت 4 تفکیک یادگیری از ارزشیابی 5 ایجاد فضای رقابتی، البته ناسالم در بین دانش آموزان 6 کم توجهی ابعاد عاطفی و مهارتی 7 کم توجهی به ویژگی های سنی، شرایط روحی کودک 8 عدم توجه به مشکلات یادگیری و توجه صرف یه نمرات پایانی
برچسب‌ها: محاسن و معایب الگوی ارزشیابی توصیفی
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 11:46 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه ششم مرداد 1393

شد عید فطر و لطف خدا باز تازه شد

شد عید فطر و لطف خدا باز تازه شد

 

 

دردا که ماه رحمتِ حق باز هــم گذشت

با آن که لحظه لحظه او مغتنـــــــم گذشت

درهای مغفــــرت به روی ما گشوده بود

مهمانی خدا به وسعت جود و کرم گذشت

شـــب‌های قـــدر او چقــدر باشکوه بود

ساعات غـــرق عفــو گنه، دم‌به‌دم گذشت

بر خرمن گناه من آتش کشــــید دوست

با آن که دیــــد معصیتـــم از رقــــم گذشت

دســــت مــــرا گرفت خـــدا و نجات داد

وقتی ز پا فتــــادم و آب از ســــرم گذشت

ای دل به هوش باش پس از ماه مغفرت

ماهــــی که می‌زدند گنه را قلــــم گذشت

هــــر کس نبُرد بهره از این چشمه زلال

باور کنیــــد زندگــی‌اش در عـــــدم گذشت

در عیـــد فطر خوان کـرم چیده می‌شود

گــــر ماه رحمت و کــــرم ذوالکــرم گذشت

 

برای ارسال کارت تبریک عید سعید فطر، اینجا را کلیک کنید.

 

امام رضا (علیه‌السلام) فرموده‌اند:

«روز فطر برای مسلمانان عید گشته تا روز گردهمایی مسلمانان باشد که در آن گرد هم آیند و برای خدا در این روز به صحرا (فضای باز) درآیند و خدا را به خاطر منتی که بر آن‌ها نهاده، به بزرگی یاد کنند. پس این روز، روز عید و روز اجتماع و روز فطر و روز زکات و روز امید و روز تضرع به درگاه الهی است» من لا یحضره الفقیه، ج 1.

 

اَللّهُمَّ اَهْلَ الْکِبْرِیاَّءِ وَالْعَظَمَةِ وَاَهْلَ الْجُودِ وَالْجَبَرُوتِ وَاَهْلَ الْعَفْوِ

خدایا، ای اهل بزرگی و عظمت و ای شایسته بخشش و قدرت و سلطنت و ای شایسته عفو

وَالرَّحْمَةِ وَاَهْلَ التَّقْوی وَالْمَغْفِرَةِ اَسْئَلُکَ بحقِّ هذَا الْیَومِ الَّذی

و رحمت و ای شایسته تقوی و آمرزش، از تو خواهم به حق این روزی که

جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمینَ عیداً وَلِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ الِهِ ذُخْراً [وَشَرَفاً]

قرارش دادی برای مسلمانان عید و برای محمد (صلی الله علیه و آله) ذخیره و شرف

وَ کرامتا وَمَزِیْداً اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَاَنْ تُدْخِلَنی فی کُلِّ خَیْرٍ

و فزونی مقام که درود فرستی بر محمد و آل محمد؛ و درآوری مرا در هر خیری که

اَدْخَلْتَ فیهِ مُحَمَّداً وَ الَ مُحَمَّدٍ وَاَنْ تُخْرِجَنی مِنْ کُلِّ سُوَّءٍ اَخْرَجْتَ

درآوردی در آن خیر محمد و آل محمد را؛ و برونم آری از هر بدی و شری که برون آوردی

مِنْهُ مُحَمَّداً وَ الَ مُحَمَّدٍ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلَیْهِمْ اللهم انی اَسْئَلُکَ

از آن محمد و آل محمد را (که درودهای تو بر او و بر ایشان باد) خدایا از تو خواهم

خَیْرَ ما سَئَلَکَ مِنْهُ عِبادُکَ الصّالِحُونَ وَاَعُوذُ بِکَ مِمَّا اسْتَعاذَ مِنْه ُعِبادُکَ الْصّالِحُونَ

بهترین چیزی را که درخواست کردند از تو بندگان شایسته‌ات؛ و پناه برم به تو از آنچه پناه بردند از آن، بندگان شایسته‌ات.

 

امام علی (علیه‌السلام) فرموده‌اند: «همانا این روز برای کسی عید است که خدا روزه او را قبول نموده و از قیام (نماز) او تشکر کند، و هر روزی که در آن معصیت خدا نباشد، همان روز عید است». (نهج‌البلاغه، کلمات قصار، 551)

برچسب‌ها: شد عید فطر و لطف خدا باز تازه شد
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:43 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه یکم مرداد 1393

با آگاهی مهارت املانویسی بچه ها را تقویت کنیم

  تصاویر زیباسازی وبلاگ،قالب وبلاگ،خدمات وبلاگ نویسان،آپلودعکس، کد موسیقی، روزگذر دات کام http://roozgozar.com

در درست نویسی  مقصر کیست !؟ دانش آموز یا معلم

از آن‌جا که در زبان‌آموزی سه مهارت: الف) آشنا شدنِ دانش‌آموز به تلفظ صحیح واژه‌ها ( خواندن )؛ ب) به خاطر سپردن شکل درست و صحیح واژه‌ها و درک رابطه‌ی بین تلفظ و شکل املایی واژه‌ها؛ و ج) درک صحیح معنی واژه‌ها، به جهت تأثیر آن در تلفظ و شکل واژه[1]،  نقش انکار ناپذیری را دارا می‌باشند؛لذا در درست نویسی همیشه دانش آموز مقصر نیست ! گاهی علت  اِشکال از جانبِ معلم است .بنابراین نمی‌توان همیشه علل نرسیدن‌ها و ضعف‌های املانویسی را در دانش‌آموز دید و جستجو نمود .گاهی وقت‌ها علت اِشکال دانش‌آموز در املانویسی، به معلم بر‌می‌گردد. برخی از مهمترین این مشکلات عبارتند از:

  • نارسا بودن صدای معلم؛
  • عدم تلفظ درست؛
  • تند گفتن املا؛
  • حرکت معلم در کلاس؛
  • متناسب نبودن متن املا از نظر(کمیت و مقدا ر) با سن و پایه تحصیلی دانش‌آموزان؛
  • و......

و اما گاه  علت غلط نویسی  خود دانش‌آموز است !  به عنوان نمونه، وقتی دانش‌آموزی که ناتوانی در خواندن دارد ( و پیداست که خواندن، مقدمه نوشتن است) معلوم است که ضعف در نوشتن خواهد داشت. یا اگر دانش‌آموز در ترکیب صداها، در تشخیص نشانه‌ها و واژه‌ها دارای ناتوانی باشد، یا گاه شکل بعضی از نشانه‌ها را، فراموش نماید، یا بی‌دقتی در تشخیص ویژگی‌های ظاهری بعضی از نشانه‌ها داشته باشد، هر کدام از این‌ها خود باعث اشکال در نوشتن خواهد بود، که عامل اصلی آن دانش‌آموز است. به طور کلی و خلاصه وار، مهمترین اشکال‌هایی که به دانش‌آموز بر‌می‌گردد، عبارتند از :

  • دانش‌آموز صداها ونشانه‌ها را نمی‌شناسد و در نتیجه نشانه‌ها را جابه جای می‌نویسد. مانند: (ص) به جای (س) یا (ث) ؛
  • دانش‌آموز به دلایل مختلف قبل از املا، اضطراب دارد؛
  • دانش‌آموز مفهوم واژه را نمی‌فهمد و در نتیجه غلط می‌نویسد؛ مثلا دانش‌آموزی که می‌خواهد واژه « صواب » را بنویسد، چون معنی آن را نمی‌داند، ممکن است به صورت « ثواب» بنویسد.  
  • ممکن است وجود نقص شنوایی در برخی از دانش‌آموزان در هنگام نوشتن املا و بی‌خبری معلم از وجود این نقص، در نتیجه بعضی از واژه‌ها را جا می‌اندازد یا از کلاس عقب می‌افتد(ضعف در حافظه شنوا‌یی – حساسیت شنوایی)؛
  • در بعضی اوقات، دانش‌آموزان به علت مشکلات روانی هنگام نوشتن املا، در افکار خود غوطه‌ور می‌شوند و از نوشتن باز می‌مانند.
  • از آن‌جا که اگر دانش‌آموز، مهارت‌های پیش از نوشتن را فرا نگرفته باشد، با مشکل نوشتن روبرو خواهد شد. لازم است معلم به ویژه در پایه اول دبستان، بررسی کند که آیا هرکدام از دانش‌آموزانش درک روشنی از رابطه های بدن چون بالا و پایین ، رو و زیر و... دارند [2].

مهمترین مهارت‌های پیش از نوشتن عبارتند از :

الف) روش به دست گرفتن درست قلم: یکی از موارد عمده‌ای که باعث بدخطی دانش‌آموزان می‌شود، نادرست گرفتن قلم می‌باشد. قلم باید به صورت آزاد و راحت در دست قرار گیرد و انگشتان نباید هیچ فشاری بر آن وارد کنند. فشار بیش از حد، علاوه بر آن که به زیبایی خط لطمه می‌زند، باعث خستگی زود‌رس دانش‌آموز شده، او را از ادامه‌ی نوشتن باز می‌دارد. بهترین روشی که برای گرفتن قلم، پیشنهاد می‌شود این است که، قلم بین انگشتان شست و نشانه قرار گیرد، و تکیه آن بر انگشت میانه باشد. در این حالت، انگشت شست و نشانه نباید خمیدگی زیادی پیدا کنند و قلم باید در امتداد انگشت نشانه قرار گیرد[3].

ب) روش درست نشستن در هنگام نوشتن: با عنایت به اینکه دانش‌آموزان دوره‌ی ابتدایی، در مرحله‌ی رشد قرار دارند و اگر هنگام نوشتن کمر و گردن خود را زیاد خم کنند، ستون فقرات آنان از حالت طبیعی خارج می‌شود و در آینده سلامتی‌شان به خطر خواهد افتاد. خمیدگی زیاد ستون فقرات سبب بروز خستگی جسمی و ملال روحی می‌شود ودر نتیجه، دانش‌آموز را از ادامه‌ی کار باز می‌دارد. بنابراین باید به دانش‌آموزان یادآوری گردد وحتی مراقبت شود تا هنگام نوشتن (در پشت میز یا روی زمین ) کمر و گردن خود را مستقیم و صاف نگه دارند و از خمیدگی بیش از اندازه ستون فقرات بپرهیزند.

ج) رعایت فاصله چشم از کاغذ و روش قرار دادن درست کاغذ: هنگام نوشتن، چشم باید حدود سی سانتی‌متر با کاغذ فاصله داشته باشد. و کاغذ کاملا در مقابل چشم، به حالت افقی قرار گیرد .

ی) تنظیم میزان نور در هنگام نوشتن : کم یا زیاد بودن نور در هنگام نوشتن، باعث خستگی و صدمه دیدن قوه بینایی می‌شود. متعادل‌ترین مقدار نور، نور طبیعی روز است. در همه حال، مراقبت کنیم که جهت تابش نور بر کاغذ ( برای افراد راست دست ) باید از سمت چپ باشد[4].

هم‌چنین معلم باید کنترل کند که ممکن است دانش‌آموز ضعف شنوایی، ضعف بینایی؛ کند نویسی؛ حواس پرتی  و چپ دستی و تحمیل دست راستی از طرف خانواده؛ ... داشته باشد. وجود یکی، یا چند تا از این موانع، سبب می‌گردد که دانش‌آموز در املا‌نویسی دچار مشکل باشد.

منبع : تقویت مهارت املانویسی با بازخورد توصیفی.  بهمن قره داغی، (1391). چاپ اول، تهران : انتشارات لوتوس


[1] - میر شفیعی، سید داوود( 1388). روش‌های تقویت املا در دوره ابتدایی ،ص 8 .

[2] - فریار، اکبر و رخشان، فریدون(1371). ناتوانی‌های یادگیری.  ص 245.

[3] - چنان‌چه معلم مشاهده نمود که دانش‌آموز در گرفتن مداد، مشکل دارد به طور حتم این مشکل به ضعف عضلات دست او برمی‌گردد، برای رفع این مشکل، ابتدا در دو مرحله نحوه‌ی گرفتن مداد را آموزش دهد و همزمان تمرینات ترمیمی زیر را جهت برطرف نمودنِ ضعفِ دست، توصیه کند : 1) مچاله کردن کاغذ 2) قیچی کردن با روش درست 3) باز و بستن کردن زیپ 4) پیچاندن نخ دور قرقره 4) چنگ زدن نخود و لوبیا یا یک اسفنج . برای انجام درست این تمرینات، بهتر است که معلم از خانواده دانش‌آموز نیز یاری گیرد .

[4] - منشی طوسی(1370).ص 245 . 


برچسب‌ها: با آگاهی مهارت املانویسی بچه ها را تقویت کنیم
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:46 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه سی ام تیر 1393

معرفی کتاب

تصوير كتاب

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، كتاب « ارزشيابي توصيفي يعني بازخورد موثر » بازخورد و اهداف آن را به زبان ساده بيان مي‌‌كند، انواع بازخوردها را توضيح مي‌دهد و ويژگي انواع بازخورد‌ها و زمان مناسب براي كاربرد هر يك را ارايه مي‌دهد، لذا مي‌تواند معلم را در روند سنجش توصيفي راهنمايي كند.

در اين اثر، نويسنده با تاكيد بر مولفه‌هاي مهم يك بازخورد موثر و نيز خط‌مشي‌هاي مناسب بازخورد، به پرسش‌هاي «بازخورد چه ويژگي‌هايي بايد داشته باشد تا موثر واقع شود؟» و «معلم چه خط مشي‌هايي را در پيش گيرد تا دانش‌آموز بازخورد را به درستي دريافت كند و به كار بندد؟» پاسخ مي‌دهد.

همچنين اين نوشتار با تكيه بر يافته‌هاي پژوهشي و ارايه مثال‌هاي مرتبط، مواردي را كه معلم بايد انجام دهد يا از انجام آنها بپرهيزد تا بازخورد موثر واقع شود، بيان مي‌كند و همراه با ارايه راهنمايي‌هاي كلي، به تشريح موضوعات درسي ويژه يا دانش‌آموزان ويژه «دانش‌آموزان تيزهوش، كندذهن يا دو زبانه» مي‌پردازد.

مولف در اين كتاب با بيان شواهد، اين نكته را به خوبي روشن كرده كه ارايه بازخورد موثر به دانش‌آموزان، مهارت‌ كليدي حرفه‌ معلمي و قلب ارزشيابي توصيفي است و معلمان بايد مهارت اجراي آن را كسب كنند.

«بازخورد در يك نگاه»، «انواع بازخورد و اهداف آن»، «چگونه بازخورد كتبي موثر دهيم؟»، «چگونه بازخورد شفاهي موثر دهيم؟»، «چگونه به دانش‌آموزان كمك كنيم تا از بازخورد استفاده كنند؟»، «چگونه بر اساس محتوا بازخورد دهيم؟» و «چگونه بازخورد را با ويژگي‌ دانش‌آموزان مختلف سازگار كنيم؟» عناوين فصول هفتگانه اين كتاب را تشكيل مي‌دهند. 

چاپ نخست كتاب « ارزشيابي توصيفي يعني بازخورد موثر» اثر «سوزان بروكهارت» با ترجمه طاهره رستگار در شمارگان 3000 نسخه، 128 صفحه و بهاي 23 هزار ريال به تازگي از سوي موسسه فرهنگي منادي تربيت راهي بازار نشر شده است.

برچسب‌ها: معرفی کتاب
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:45 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و پنجم تیر 1393

 راههایی برای تقویت املای دانش آموزان

 

مقطع ابتدايي زير بناي مقاطع ديگر تحصيلي مي باشد و در مقطع ابتدايي نيز پايه اول اساس پايه هاي ديگر مي باشد و هر چقدر دانش آموزان در اين پايه بهتر آموزش ببينند در پايه هاي ديگر راحت تر هستند و بالعکس ; در پايه اول دو درس رياضي و فارسي ( قرائت فارسي و املاي فارسي کليدي هستند و بيشترين ساعات به اين دو درس اختصاص مي يابد و از بين دو درس ذکر شده درس فارسي از اهميت دو چنداني برخوردار مي باشد. به طوري که بدون يادگيري درس فارسي ، يادگيري دروس ديگر تقريبا غير ممکن مي باشد. چندين بار بود که آموزگار پايه دوم از وضعيت تحصيلي دو دانش آموز ابراز نگراني مي کرد و آنان را در حد دانش آموزان پايه اول هم نمي دانست . از عدم پيشرفت تحصيلي آنان صحبت مي کرد; مدير مدرسه با اولياي دانش آموزان ذکر شده ، مشاوراتي را بعمل آورد . قرار شد آنان به فرندان خود کمک کنند و همگام با معلم درس ها را تکرار و تمرين کنند.بعد از گذشت يک ماه ، متاسفانه پيشرفتي حاصل نشد در جلسه شوراي معلمان وضعيت دانش آموزان مذکورمورد بحث قرار گرفت . پيشنهادهايي ارائه گرديد و بنده را مامور رسيدگي به اين دانش آموزان نمودند ، من هم با بررسي نمرات سال گذشته آنان و مشاوره با والدين و معلم پايه دوم آنان مطالبي را جمع آوري نمودم.

 

 

 

تجزيه و تحليل اطلاعات

 

پس از مطالعه نمرات و مشاوراتي که با معلم پايه اول ، دوم و والدين اين دانش آموزان صورت گرفت و راه هاي متعددي جهت تقويت املاي آنان مورد بررسي قرار گرفت و خلاصه يافته هاي حاصل از تجزيه و تحليل به شرح زير تدوين گرديد.

 

 

برخي از علل ضعف دانش آموزان در درس املا از اين قرار بود :

 

- بيش از دو سوم حروف الفباي فارسي را نمي شناختند و آن ها را با هم اشتباه مي گرفتند.

- نظر به سن بالاي معلم پايه اول( بيش از 20 سال سابقه تدريس ) و عدم علاقه به تدريس در پايه اول ، در انجام تمرين و تکرار هجاها در سر کلاس کوتاهي شده بود.

- معلم پايه اول علل اصلي ضعف آنان را ، غيبت ها بيش از اندازه دانش آموزان ذکر کردند.

- تحصيلات کم والدين (زير پنجم ابتدايي) و ضعف آگاهي آنها جهت رسيدگي به درس فرزندشان متناسب با نياز آنها، يکي ديگر از علل ضعف دانش آموزان مي باشد.

 

 

مراحل آموزش نوشتن داراي پنج مرحله مجزاست :

 

1- آموزش نوشتن غير فعال ( رونوسي )2- آموزش نوشتن نيمه فعال ( املا )3- آموزش نوشتن فعال پايه يک ( کلمه سازي ) 4- آموزش نوشتن فعال پايه دو( جمله سازي)5- آموزش نوشتن فعال (خلاق )انشا و انواع آن

 

با توجه به مشکل دانش آموزان در مرحله آموزش نوشتن نيمه فعال (املا) است به آموزش املا مي پردازيم. مهارت املا نويسي به معني توانايي جانشين کردن صحيح صورت نوشتاري حروف ، کلمات و جمله ها به جاي صورت آوايي آنهاست. دانش آموزان بايد به اين مهارت دست يابند تا بتوانند به خوبي بين صورت تلفظي کلمه ها و حروف سازنده آن ها پيوند مناسبي برقرار کنند بدين ترتيب زمينه لازم براي پيشرفت آنان در درس هاي جمله نويسي، انشا و به طور کلي مهارت نوشتن بهتر فراهم مي شود، دانش آموزان هنگام نوشتن املا» بايد نکاتي را در باره صداهايي که بوسيله معلم در قالب کلمات و جمله ها بر زبان جاري مي شود رعايت نمايند : الف) صداها را خوب بشنوند ،کلمه را کاملا تشخيص داده و درک کنند. ب) کلمات را خوب تشخيص دهند آنها را به خاطر بياورند و تصوير آنها را مجسم کنند و همچنين کلمه صحيح را در ذهنشان بازشناسي کنند. ج) کلمات را درست بنويسند ، حروف سازنده کلمه را صحيح بنويسند و کلمه را به درستي بازنويسي کنند واز توالي حروف به صورت مناسب استفاده کنند .

 

اشکالات املائي دانش آموزان که از ديدگاه زبان شناختي بر اثر اشکالات رسم الخطي ، تاثير لهجه و گويش محلي دانش آموزان و فرايندهاي آوايي حذف ، تبديل ، افزايش و قلب به وجود مي آيند از ديدگاه روان شناختي از موارد زير سرچشمه مي گيرند : الف) ضعف در حساسيت شنوايي ، مثال : ژاله - جاله ، ب) ضعف در حافظه شنوايي ، مثال جا انداختن کلمات ، ج) ضعف در حافظه ديداري ، مثال حيله - هيله ، د) ضعف در حافظه توالي ديداري ، مثال مادر - مارد 5) قرينه نويسي ، مثال ديد ،و) وارونه نويسي ، مثال ديد ،ز) عدم دقت ، مثال : گندم - کندم ،ح)نارسا نويسي ، مثال رستم - رسم

 

 

 

 

روش تدريس املا

 

املا يعني نوشتن مطلبي که ديگري بگويد يا بخواند . درس املا در برنامه آموزشي دوره ابتدايي اين اهداف را در بر مي گيرد: 1- آموزش صورت صحيح نوشتاري کلمه ها و جمله هاي زبان فارسي 2- تشخيص اشکالات املايي دانش آموزان و رفع آنها 3 -تمرين آموخته هاي نوشتاري دانش آموزان در رونويسي.

 

بديهي است با نوشتاري که با غلط هاي املايي همراه باشد ارتباط زباني بين افراد جامعه بخوبي برقرار نميشود. بنابراين ، لزوم توجه به اين درس کاملا روشن است علاوه بر اهداف فوق ، املا نويسي ، دانش آموزان را ياري مي کند تا مهارت هاي خود را در اين زمينه ها تقويت نمايند: 1- گوش دادن با دقت ، 2- تمرکز و توجه داشتن به گفتار گوينده ( معلم ) ، 3- آمادگي لازم براي گذر از رونويسي (نوشتن غيرفعال ) جمله نويسي و انشا (نوشتن فعال)

 

 

نکات برجسته روش آموزش املاي فارسي :

 

1 -توجه بيشتر به وجه آموزشي درس املا نسبت به وجه آزموني آن، 2- انعطاف پذيري در انتخاب تمرينات در هر جلسه املا ،3- توجه به کلمات به عنوان عناصر سازنده جمله هاي زباني، 4- ارتباط زنجير وار املاهاي اخذ شده در جلسات گوناگون

 

 

معيارهاي ارزشيابي

 

عناصر ديگر روش آموزش املا، را به اين صورت هم ميتوان مرحله بندي کرد :

گام اول، انتخاب متن املا و نوشتن آن روي تخته سياه و خواندن آن

گام دوم ، قرائت املاتوسط معلم و نوشتن آن توسط دانش آموزان

گام سوم ، تصحيح گروهي املاها و تهيه فهرست خطاهاي املايي

گام چهارم ، تمرينات متنوع با توجه به اولويت بندي اشکالات املايي استخراج شده.

 

انتخاب متن : در انتخاب متن املابه موارد زير توجه شود : 1- متن مورد نظر حاوي جمله باشد و از انتخاب کلمه به تنهايي خودداري شود. 2- کلمات سازنده جملات متن از حروفي تشکيل شده باشند که قبلا تدريس شده اند. 3- کلمات خارج از متن کتاب هاي درسي ، از 20 درصد کل کلمات بيشتر نباشد.4- علاوه بر جملات موجود در کتاب هاي درسي ، با استفاده از کلمات خوانده شده ، جملات ديگري هم در نظر گرفته شوند . 5- در هر جلسه از کلماتي که در جلسات قبلي براي دانش آموزان مشکل بوده اند نيز استفاده شود تا بتوان درجه پيشرفت شاگردان را اندازه گيري کرد.

 

قرائت:معلم متن املا را از روي تابلو پاک کرده ، پس از آماده شدن دانش آموزان ، آن را با صدايي بلند و لحني شمرده و حداکثر تا دو بار قرائت مي کند . البته هنگام قرائت متن املااز خواندن کلمه به کلمه خودداري کرده ، متن را به صورت گروههاي اسمي و فعلي يا جمله کامل قرائت مي کند تا دانش آموزان با بافت جمله و معناي آن آشنا شوند . متن املا را با سرعت مناسب تکرار مي کند تا کند نويسان هم ، اشکالات خود را بر طرف نماند .

 

تصحيح گروهي : اين گام با مشارکت کامل دانش آموزان انجام مي شود و معلم بدون اشاره به نام آنان تک تک املا ها را بررسي و مشکلات را استخراج مي کند . به اين ترتيب که معلم املاي اولين دانش آموز را در دست مي گيرد و به کمک دانش آموز کلمات ياد شده را رونويسي مي کند. سپس املاي دومين ، سومين و تا آخرين دانش آموز کلاس را در دست مي گيرد و به کمک همان دانش آموز يا دانش آموز ديگري ، صورت صحيح غلط هاي املايي را روي تابلو ثبت مي کند . البته هر جا که غلط ها تکراري بودند جلوي اولين مورد آن يک علامت ( مثلا ) مي زند . در پايان با شمردن غلط ها ، اشکالات املايي دانش آموزان را اولويت بندي مي کند .

 

تمرينات متنوع : در اين گام معلم با توجه به مهمترين و پر تعداد ترين اشکالات املايي دانش آموزان با بکار گيري انواع تمرينات حرف نويسي و کلمه نويسي و همچنين تمرينات کلمه سازي و جمله سازي به تقويت توان نوشتاري دانش آموزان مي پردازد .

 

 

 

 

راههاي پيشنهادي براي تقويت املايي دانش آموزان ضعیف

 

با مطالعه اطلاعات جمع آوري شده در جلسه شوراي معلمان جهت تقويت املا با پيشنهادات متعدد همکاران مواجه شديم ، اين پيشنهادات از اين قرار بود : 1- دقت به مشق ( رونويسي ) و تصحيح غلط ها و رعايت خط زمينه 2- توجه به دست ورزي در دوره آمادگي 3- مطمئن شدن از شناخت حروف الفباي فارسي 4- بررسي دقيق تکليف شب در خانه 5- توجه بيشتر به دانش آموزان کند نويس 6 - پرهيز از حرکات اضافي موقع گفتن املا 7- استفاده از دانش آموزان ممتاز براي روخواني و تکرار و تمرين در کلاس 8- توجه به نوع نشستن 9- استفاده از کارت تند خواني 10 -ترکيب صامت و مصوت 11 -اطمينان از تلفظ صحيح حروفات توسط دانش آموزان 12- تصحيح املاتوسط خود دانش آموزان

 

خوشبختانه بعد از بيست جلسه دانش آموزان مشکل دار ، طوري پيشرفت کردند که معلم پايه دوم باورش نمي شد که اين دانش آموزان ، همان دانش آموزان بيست روز پيش هستند . شرکت در بحث هاي کلاس ، پيشرفت در سايردروس نتيجه تقويت دانش آموزان در درس املا بود . جهت تشويق دانش آموزاني که پيشرفت حاصل نموده اند مدير مدرسه جوايزي را به آنان داد . اولياي دانش آموزان هم خيلي خوشحال بودند و حتي يکي از اوليا که بيسواد بود تصميم گرفت که کلاس فشرده اي هم براي او جهت سواد آموزي بصورت خصوصي در نظر گرفته شود.

 

 

نتيجه گيري

 

اگر معلمان درس املا را همان طور که جدي مي گيرند روش تدريس آن را نيز مطابق با روش تدريس هاي ارائه شده در کتاب هاي مراکز تربيت معلم تدريس کنند، به نظر مي رسد دانش آموزان مشکلي در اين درس نخواهند داشت. گروههاي درسي نقش عمده اي در آشنايي و يادآوري روش تدريس املا را برعهده دارند. تا زماني که دانش آموزان در مهارت خواندن پيشرفت نکرده اند صحبت از املاو املا گفتن بي مفهوم خواهد بود. انتخاب معلمان پايه اول از بين معلمان فعال و پر انرژي کمک موثري به تقويت املادانش آموزان مي کند. هر چه تعداد شاگردان يک کلاس مخصوصا پايه اول کمتر باشد معلم مربوطه وقت بيشتري براي رسيدگي به دانش آموزان ضعيف در املاخواهد داشت. کمک گرفتن از اوليا فقط براي تکرار و تمرين بيشتر مي تواند در تقويت املاموثرباشد.


برچسب‌ها: راههایی برای تقویت املای دانش آموزان
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 11:24 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و پنجم تیر 1393

راه هاي تقويت روخواني دانش آموزان

به نام خدا             راه هاي تقويت روخواني دانش آموزان

1)کودکان را تشويق کنيد تااشتباهاتي راکه ضمن خواندن مطلبي مرتکب مي شوند  تصحيح کنند.

2) وقتي  کود ک کلمه اي را اشتباه تلفظ مي کند مي   توان از او پرسيد: آيا صداي حروف را درست خواندي ؟ وسپس او را راهنمايي کرد تا کلمه يا جمله ي فوق را دوباره بخواند. البته اگر کودک نتوانست شکل درست کلمه يا جمله را بگويد يابا آن کلمه آشنا نبود يا فراموش کرده بود خودتان شکل صحيح و معني کلمه(جمله) را بگوييد.

3)اگرکودک معني عبارت يا کلمه را به بيان ديگري برايتان تعريف کرد نشان مي دهد او مفهوم موضوع را درک کرده است ونيازي به موشکافي بيش تر نيست.

4)دوباره خواندن درس ها وکتاب ها  موجب تقويت مهارت خواندن در کودکان مي شود

5)اگر از نحوه ي خواندن او تعريف کنيد مشتاقانه آن مطلب را براي تمام  اعضاي خانواده خواهد خواند .

6) دوباره خواني کتاب ها موجب بيان با احساس جملات وتوجه به شيوه ي نگا رش وکلمات متن است.

7)دقت کنيد که کودکان کتاب هاي مناسب سطح سواد خودرا انتخاب کنند.(گاهي خواندن کتاب هاي دشواروسخت براي کودکان خستگي ،ناکامي وبي انگيزشي به دنبال دارد.)

8) کتاب هاي مورد علاقه کودک را دراختيارش قراردهيد.با معرفي انواع کتاب هاي مخصوص کودکان درزمينه هاي گوناگون ،امکان گزينش نوع کتاب رابراي فرزندتان فراهم کنيد. 


برچسب‌ها: راه هاي تقويت روخواني دانش آموزان
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 11:22 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و پنجم تیر 1393

راه های تقویت املا

راه هاي آموزش و تقويت املا در دوره ي ابتدايي به خصوص پايه ي اوّل:

نکته مهم: به تدريج، مصوّت هاي کوتاه (حرکت هاي فتحه، کسره، ضمّه) غير اوّل را از مسير آموزش املا برداريد. و همچنين به تدريج، از کلمه سازي به سمت جمله سازي حرکت نماييد.

1- روان خواني و درست خواندن متن دروس

2- يادگيري و حفظ حروف الفباي فارسي

3- بخش کردن و صدا کشي کلمات: کاري خسته کننده براي دانش آموز است. بهتر است پس از مدّتي کار با اين روش، به سراغ روش هاي ديگر برويم. جدول آن نيز مفيد است(همانند بنويسيم(

4- مشق دو رنگي: حرف هاي هر کلمه را يک در ميان با دو رنگ بنويسد. مثال: امينبرادرآزادهاست.

5- تمرين با جدول ترکيب صامت بامصوّت: اگر با استفاده از اين جدول کلمه بسازيم، خيلي عالي است.

6- يک کلمه بنويسيم و به تعداد حرف و صداي آن، جلويش گردي بکشيم.

7- انواع بازي: بهترين راه است. زيرا همه بازي را دوست دارند، خسته نمي شوند، در ذهن بهتر نقش مي بندد.

-بشقاب کلمات: با گروه بندي بچّه ها، جلوي آن ها يک بشقاب(يا بدون آن) مي گذاريم که داخل هر بشقاب حرف هاي هر کلمه را در مقوّاهاي هم شکل نوشته و به هم زده ايم.

- درب نوشابه: مانند بازي بالاست که حروف را داخل درب نوشابه مي نويسيم.

- کلمه سازي: حروف الفبا را به صورت کارت هاي خيلي کوچک در مي آوريم. بچّه ها را گروه بندي مي کنيم و کارت ها را به تعداد مساوي با حروف مساوي بين آن ها تقسيم مي کنيم. در مدّت زمان مشخّص، هر گروهي که کلمات بيش تري با تعداد حروف بيش تر درست کند، برنده است. در اين بازي حروف پرکاربرد، بايد با تعداد بيش تري در اختيار هر گروه باشد.

راههای پیشنهادی برای تقویت املایی دانش آموزان ضعیف

با مطالعه اطلاعات جمع آوری شده در جلسه شورای معلمان جهت تقویت املا با پیشنهادات متعدد همکاران مواجه شدیم که در ذیل فهرست وار آورده ایم .

- دقت به مشق ( رونویسی ) و تصحیح غلط ها و رعایت خط زمینه

- توجه به دست ورزی در دوره آمادگی

- مطمئن شدن از شناخت حروف الفبای فارسی

- بررسی دقیق تکلیف شب در خانه

- توجه بیشتر به دانش آموزان کند نویس

- پرهیز از حرکات اضافی موقع گفتن املا

- استفاده از دانش آموزان ممتاز برای روخوانی و تکرار و تمرین در کلاس

- توجه به نوع نشستن

- استفاده از کارت تند خوانی

- ترکیب صامت و مصوت

- اطمینان از تلفظ صحیح حروفات توسط دانش آموزان

-        تصحیح املا توسط خود دانش آموزان  و . . . .

که قرار شد تعدادی از پیشنهادهای همکاران در مورد دانش آموزانی که در املا ضعیف هستند اجرا شود . از جمله آموزش حروفاتی که دانش آموزان در آن اشکال دارند ( قبل از گفتن املا )  - یادداشت غلط هایی که بیشتر دانش آموزان از آن دارند – دقت در مشق دانش آموزان .

چگونگی اجرای راه جدید

با دعوت از اولیای دانش آموزان مورد نظر قرار شد که بصورت خصوصی در یک محل روزانه یک ساعت در ساعت مقرر در املا به آنان ( دانش آموزان ) تدریس شود . در مرحله اول حروف الفبای فارسی تدریس شد و در هر روز تعدادی از حروفاتی که دانش آموزان در آن اشکال داشتند تدریس می شد و آنان به کلمه سازی با آن حروف می پرداختند . استفاده از جدول الفبا کتاب فارسی اول و کارت های تنـد خوانی , ترکیب صامت با مصوت کمک موثری در یاد گیری دانش آموزان می کرد .

          پس از یک هفته از کتاب فارسی دوم استفاده کردیم . در ابتدا قسمتی از درس ( یک پاراگراف ) قرائت می شد و دانش آموزان با دقت به کتاب خود نگاه می کردند , بعد آنها قسمت گفته شده را می خواندند و غلط های را که             می خواندند در یک دفتری یادداشت می گردید و دفعات بعدی ابتدا غلط ها تکرار و تمرین می شد ( خواندن و نوشتن ) . وقتی که دانش آموزان در خواندن درس جدید مهارت کافی بدست می آوردند . مرحله نوشتن آغاز می گردید . سعی    می شد هنگام نوشتن متنی , متن ها خوانده شده بعد نوشته شود . ین کار ادامه داشت و روز به روز پیشرفتی در وضعیت دانش آموزان مشاهده می گردید . طوری که تا قبل از شروع کار با آنان , آنان در کلاس خویش زنگ املا بیش از سه چهار کلمه نمی توانستند بنویسند و به جرات می توان گفت نمی دانستند چگونه بنویسند و چی بنویسند و بخش و صدا کشی برای آنان نا مفهوم بود . اما بعد از تدریس خصوصی  به مرور توانستند متن املای دوم را همانند سایر دانش آموزان بنویسند و نمرات بالاتری بگیرند .

در ادامه با مشکل غلط نویسی کلماتی که حروف عربی دارند ( ثـ ث - حـ ح  ط – ت – ذ- ضـ ض - ظ و .... ) مواجه شدیم که جهت غلبه بر این مشکل سعی شد زیر کلمات فوق خط کشیده شود و در دفتر نوشته شود و این کلمات بیشتر قرائت و نوشته شود تا ملکه ذهن گردد .


برچسب‌ها: راه های تقویت املا
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 11:21 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و پنجم تیر 1393

چند نکات آموزشی برای تقویت املای فارسی

بسمه تعالی

چند نکات آموزشی برای تقویت املای فارسی

 

مقطع ابتدایی زیر بنای دیگر مقاطع تحصیلی بوده و پایه اول ابتدایی اساس دیگر پایه های این مقطع می باشدو هر چه قدر    دا نش آموزان در این پایه بهتر آموزش ببینند، در پایه های بالاتر یادگیری و آموزش مطالب راحت تر  خواهد بود.

در پایه ی اول دو درس ریاضی و فارسی(املا و  قرائت فارسی)   از اهمیت خاصی برخوردار می باشد، به طوری که بدون یادگیری درس فارسی، یادگیری دروس دیگر را با مشکل مواجه می سازد. لذا آموزش و یادگیری درس فارسی از جمله درس املا اهمیت خاصی را پیدا می کند.

مراحل آموزش نوشتن :

1- آموزش نوشتن غیر فعال( رونویسی) 2- آموزش نوشتن نیمه فعال( املا )3- آموزش نوشتن فعال پایه یک ( کلمه سازی)    4- آموزش نوشتن فعال پایه دو ( جمله سازی) 5- آموزش نوشتن فعال (خلاق) انشا و انواع آن

 در این مقال، با توجه به مشکل دانش آموزان در مرحله ی آموزش نوشتن نیمه فعال( املا )، به نکاتی در باره ی آموزش املا  پرداخته می شود.

مهارت املا نویسی به معنی توانایی جانشین کردن صحیح صورت نوشتاری حروف، کلمات و جمله ها به جای صورت آوایی    آن هاست که دانش آموزان باید به این مهارت دست یابند تا بتوانند به خوبی بین صورت تلفظی کلمه ها و حروف سازنده آن ها پیوند مناسبی برقرار کنند . بدین ترتیب زمینه ی لازم برای پیشرفت آنان در درس های جمله نویسی، انشا و به طور کلی مهارت نوشتن بهتر فراهم  شود. دانش آموزان هنگام نوشتن املا باید نکاتی را در باره ی صداهایی که به وسیله ی معلم در قالب کلمه ها و جمله ها بر زبان جاری می شود رعایت نماید:

- صداها را خوب بشنوند،کلمه ها را کاملاٌ تشخیص داده و درک کنند.

- کلمه ها را خوب تشخیص دهند، آن ها را به خاطر بیاورند و تصویر آن ها را مجسم کنند و همچنین کلمه ی صحیح را در ذهنشان باز شناسی کنند.

- کلمه ها را درست بنویسند، حروف سازنده ی کلمه  را صحیح بنویسند و کلمه را به درستی بازنویسی کنند و از توالی حروف به صورت مناسب استفاده کنند.

اشکالات املایی:

- ضعف در حساسیت شنوایی (  جاله   به جای   ژاله )

- ضعف در حافظه شنوایی  ( جا انداختن کلمه ها )

- ضعف در حافظه دیداری  ( هیله به جای حیله  )

- ضعف در حافظه توالی دیداری ( مارد به جای مادر )

- قرینه نویسی ( دید   ،و )

- وارونه نویسی ( دید  ،ز )

- عدم دقت ( کندم به جای گندم )

- نارسا نویسی ( رسم به جای رستم )

اهداف درس املا :

املا یعنی نوشتن مطلبی که دیگری بگوید یا بخواند.

درس املا در برنامه آموزشی دوره ابتدایی این اهداف را در بر می گیرد:

1- آموزش صورت صحیح نوشتاری کلمه ها و جمله های زبان فارسی

2- تشخیص اشکالات املایی دانش آموزان و رفع آن ها

3- تمرین آموخته های نوشتاری دانش آموزان در رونویسی

علاوه بر اهداف فوق املا نویسی دانش آموزان را یاری می کند تا مهارت های خود را در این زمینه ها تقویت نمایند:

1- گوش دادن با دقت                                              

2- تمرکز و توجه داشتن به گفتار گوینده (معلم)                      

3- آمادگی لازم برای گذر از رونویسی( نوشتن غیر فعال)، جمله نویسی و انشا ( نوشتن فعال)

نکات مهم در روش آموزش املا:

1-= توجه بیشتر به وجه آموزشی درس املا نسبت به وجه آزمونی آن 

2- انعطاف پذیری در اتنخاب تمرینات در هر جلسه املا

3- توجه به کلمات به عنوان عناصر سازنده جمله های زبانی      

4- ارتباط زنجیروار املا های اخذ شده در جلسات گوناگون

مراحل  روش آموزش املا :

عناصر دیگر در روش آموزش املا را به صورت زیر نیز می توان بیان کرد

گام اول- انتخاب متن املا و نوشتن روی تخته کلاس و خواندن آن

گام دوم –  قرائت املا توسط معلم و نوشتن آن توسط دانش آموزان

گام سوم- تصحیح گروهی املا و تهیه ی فهرست خطاهای املایی

گام چهارم – تمرینات متنوع با توجه به اولویت بندی اشکالات املایی استخراج شده

اتنخاب متن املا:

1- متن مورد نظر حاوی جمله باشد و از انتخاب کلمه به تنهایی خود داری شود.

2- کلمات سازنده جملات متن از حروفی تشکیل شده باشند که قبلاٌ تدریس شده اند.

3- کلمات خارج از متن کتاب های درسی از 20 درصد کل کلمات بیشتر نباشد

4- علاوه بر جملات موجود در کتاب های درسی با استفاده از کلمات خوانده شده، جملات دیگری هم در نظر گرفته شوند.

5- در هر جلسه از کلماتی که در جلسات قبلی برای دانش آموزان مشکل بوده اند نیز استفاده شود تا بتوان درجه پیشرفت شاگردان را اندازه گیری کرد.

قرائت املا :

معلم متن املا را از روی تابلو پاک کرده، پس از آمادگی دانش آموزان متن را با صدای بلند و لحنی  شمرده دو بار قرائت نماید.

البته هنگام قرائت متن املا از خواندن کلمه به کلمه خود داری نموده و متن را به صورت گروه های اسمی و فعلی یا جمله ی کامل قرائت نماید تا دانش آموزان با بافت جمله و معنای آن آشنا شوند. متن املا رابا سرعت مناسب تکرار کرده تا دانش آموزان کند نویس هم اشکالات خود را بر طرف نماید.

تصحیح گروهی:

این گام با مشارکت کامل دانش آموزان انجام می شود و معلم بدون اشاره به نام آنان تک تک املاها را بررسی و مشکلات را استخراج می کند. به این ترتیب که معلم املای اولین دانش آموز را در دست می گیرد و به کمک دانش آموز کلمات یاد شده را رونویسی می کند، سپس املای دومی و سومی و تا آخرین دانش آموز کلاس را در دست می گیرد و به کمک همان دانش آ؛موز یا دانش آموز دیگری، صورت صحیح غلط های املایی را روی تابلو ثبت می کند. البته هر جا که غلط ها تکراری بودند جلوی اولین مورد آن یک علامتمی زند. در پایان با شمردن غلط ها اشکالات املایی دانش آموزان را الویت بندی می کند.

در این گام معلم با توجه به مهم ترین و پر تعداد ترین اشکالات املایی دانش آموزان با به کار گیری انواع تمرینات حرف نویسی و کلمه نویسی و همچنین تمرینات کلمه سازی و جمله سازی به تقویت توان نوشتاری دانش آموزان می پردازد. 

راه های پیشنهادی برای تقویت املایی دانش آموزان ضعیف :

1- دقت در مشق(رونویسی) و تصحیح غلط ها و رعایت خط زمینه

2- توجه به دست ورزی در دوره ی آمادگی

3- مطمئن شدن از شناخت حروف الفبای فارسی

4- بررسی دقیق تکالیف شب در خانه

5- توجه بیشتر به دانش آموزان کند نویس

6- پرهیز از حرکات اضافی موقع گفتن املا

7- استفاده از دانش آموزان ممتاز برای روخوانی و تکرار و تمرین در کلاس

8- توجه به نوع نشستن

9- استفاده از کارت تند خوانی

10 – ترکیب صامت و مصوت

11- اطمینان از تلفظ صحیح حروف توسط دانش آموزان

12- تصحیح املا توسط خود دانش آموزان

نتیجه گیری :

- اگر معلمان درس املا را همان طور که جدی می گیرند، روش تدریس آن را نیز مطابق با روش تدریس ارائه شده در کتاب های مراکز تربیت معلم تدریس کنند، به نظر می رسد دانش آموزان مشکلی در این درس نخواهند داشت .

 - گروه های درسی نیز نقش عمده ای در آشنایی و یاد آوری روش تدریس املا بر عهده دارند .

- تا زمانی که دانش آموزان در مهارت خواندن پیشرفت نکرده باشند صحبت از املا و املا گفتن بی مفهوم خواهد بود.

- انتخاب معلمان پایه اول از بین معلمان فعال و علاقه مند و پر انرژی کمک موثری به تقویت املا ی دانش آموزان می کند.

-هر چه تعداد دانش آموزان یک کلاس کمتر باشد معلم وقت بیشتری برای رسیدگی به دانش آموزان ضعیف در املا خواهد داشت .

- کمک گرفتن از اولیا فقط برای تکرار و تمرین بیشتر می تواند در تقویت املا موثر باشد.


برچسب‌ها: چند نکات آموزشی برای تقویت املای فارسی
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 11:20 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و پنجم تیر 1393

اعمال شب های قدر

اعمال شب های قدر شب قدر، شبی است که در تمام سال هیچ شبی به فضیلت آن نمی رسد و عمل در شب قدر بهتراز عمل در هزار ماه است. در شب قدر برنامه های یک سال هر کس مقدر می گردد . درشب قدر ملائکه و روح که اعظم ملائکه است به اذن پروردگار، خدمت امام زمان علیه السلام مشرف می شوند و مقدرات هر کس را به امام عرضه می دارند. اعمال شب قدر به دو گونه اعمال مشترک و اعمال مخصوص تقسیم می شود. اعمال مشترک شب های قدر 1- مقارن غروب آفتاب شب قدر غسل شود. 2- در شب قدر دورکعت نماز اقامه شود، در هر رکعت بعد از حمد ، هفت مرتبه سوره توحید خوانده شود. بعد از نماز هفتاد بارذکر " استغفرالله و اتوب الیه" گفته شود. 3- قرآن به سرگرفتن در شب قدر و خدا را به چهارده مصوم سوگند دادن . 4- خواندن زیارت امام حسین علیه السلام در شب قدر. 5- احیای این شبها. 6- یکی دیگر از اعمال شب قدر اقامه صد رکعت نماز به صورت دورکعتی وافضل آن است که درهر رکعت بعد از حمد ، ده مرتبه سوره توحید خوانده شود. 7- یکی دیگر از اعمال شب قدر خواندن دعایی از امام زین العابدین علیه السلام که درمفاتیح الجنان آمده است.اللهم انی امسیت لک عبداً... 8- قرائت دعای جوشن کبیر در شب قدر. 9- طلب آمرزش از خدای متعال . و در خواست از خدا جهت نیازهای دنیا و آخرت. 10- ذکر گفتن و صلوات بر محمد وآل محمد علیهم السلام. اعمال مخصوص شب نوزدهم 1- صد بار ذکر " استغفرالله ربی واتوب الیه ". 2- صد بار ذکر " اللهم العن قتلة امیرالمومنین" 3- دعای اللهم اجعل فیما تقضی و تقدر من الامر المحتوم ... اعمال مخصوص شب بیست و یکم 1- دعای اللهم صل علی محمد وال محمد و اقسم لی حلما یسد عنی باب الجهل ... . 2- لعن بر قاتل امیرالمومنین. 3- زیارت حضرت علی علیه السلام. اعمال مخصوص شب بیست و سوم 1- تلاوت سوره های عنکوبت و روم که امام صادق علیه السلام فرمود: که تلاوت کنند که این دو سوره دراین شب از اهل بهشت است. 2- قرائت سوره های ... . 3- هزار مرتبه سوره قدر. 4- خواندن و تکرار دعای اللهم کن لولیک حجة ابن الحسن ... . 5- دعای اللهم امددلی فی عمری واوسع لی فی رزقی ... . 6- تلاوت قرآن کریم به هر مقدار که توانستی . 7- دعاوی " یا باطنا فی ظهوره و یا ظاهراً فی بطونه... .
برچسب‌ها: اعمال شب های قدر
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:55 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه هجدهم تیر 1393

بهداشت روزه داری

بهداشت روزه داری


بدون شک سود بردن از معنویات ماه مبارک رمضان بدون توجه به اصول بهداشتی و سلامت جسمی به دست نمی‌آید، خصوصاً که فواید جسمی روزه بر کسی پوشیده نیست.


رمضان

روزه داری می‌تواند به تغذیه مناسب کمک شایانی نماید. بدن انسان برای حفظ سلامتی خود همواره مقداری از چربی مواد غذایی را در نقاط مختلف ذخیره می‌کند. به مرور زمان چربی‌های ذخیره شده تغییر رنگ داده و فشرده می‌شوند و احتمال اینکه مورد استفاده مجدد قرار بگیرند، بسیار کمتر می‌شود.

روزه داری حتی در افراد لاغر و یا با وزن طبیعی، به بدن فرصتی می‌دهد تا این چربی هارا از ذخایر آن آزاد کرده و مصرف نماید و پس از پایان روزه داری به جای آن، چربی‌های تازه و مناسب‌تری را جایگزین نماید.

غذا خوردن سبب می‌شود خون فراوانی به دستگاه گوارش سرازیر شود که به دنبال آن، بی حالی و کاهش توان فعالیت‌های دقیق فکری اتفاق می‌افتد. روزه با استراحت دادن به دستگاه گوارش و فرستادن خون کافی به سراسر بدن، بالاخص به سیستم اعصاب، می‌تواند به سلامتی بدن کمک شایانی بنماید.

از نظر روانی هم روزه داری بسیار مفید است، چرا که مبارزه با خود در زمینه جلوگیری از خوردن، سبب افزایش اعتماد به نفس می‌شود که عامل اساسی در پیشگیری از مشکلات روانی است.

غذاهای مناسب برای سحر و افطار

چه غذاهایی برای سحری و چه غذاهایی برای افطاری مناسب است و اساساً آیا باید میان این دو وعده، تفاوتی از لحاظ مواد غذایی که مورد استفاده قرار می‌گیرد قائل شد یا خیر؟ بسیاری از افراد معتقدند هنگام سحری بایستی از مواد غذایی که انرژی بالایی دارند استفاده کنند تا در طول روز، احساس گرسنگی نکنند؛ به خاطر همین مسئله، خوردن غذاهای چرب را ترجیح می‌دهند ولی بایستی توجه داشت که به دنبال مصرف مواد غذایی پرچرب، تشنگی شدیدی عارض شده، که باعث ایجاد مشکلات عدیده‌ای در این افراد می‌گردد.

از طرف دیگر، عده‌ای مواد قندی را ترجیح می‌دهند که ذکر این نکته ضروری است که مصرف مواد قندی و شیرینی به مقدار زیاد و در یک وعده، باعث افزایش ناگهانی هورمون انسولین در خون شده و با توجه به اینکه این هورمون باعث کاهش قند خون می‌گردد، ممکن است عوارضی چون سرگیجه، بی حالی، پرخاشگری، عصبانیت و ضعف ناگهانی به وجود آید. پس بهتر است در وعده غذایی سحری از مواد غذایی استفاده شود که بتواند هم انرژی روزانه را تأمین کند و هم از افت ناگهانی قند خون جلوگیری کند و مهم‌تر از همه اینکه باعث ایجاد تشنگی شدید نشود.

روزه با استراحت دادن به دستگاه گوارش و فرستادن خون کافی به سراسر بدن، بالاخص به سیستم اعصاب، می‌تواند به سلامتی بدن کمک شایانی بنماید.

بهترین مواد غذایی برای ماه رمضان

به طور خلاصه توصیه می‌شود از مواد غذایی زیر در ماه مبارک رمضان بیشتر استفاده شود.

در وعده سحری:

- از غذاهایی که دارای قندهای مرکب هستند، مثل میوه‌جات بیشتر استفاده شود.

- از غذاهای حاوی فیبر مثل سبزیجات و میوه‌جات بایستی بیشتر استفاده شود.

- از مواد غذایی سرخ کرده، پرچرب و شیرینی پرهیز گردد.

- از غلات و حبوبات به میزان دلخواه در ترکیبات غذای سحری لحاظ گردد.

- مصرف بیش از حد گوشت در سحری توصیه نمی‌گردد.

- مصرف آب قبل از شروع سحری و در مابین وعده‌های غذایی توصیه نمی‌شود.

- مصرف ادویه‌جات و غذاهایی مثل کله پاچه، سیرابی و... در سحری توصیه نمی‌شود.

در وعده افطاری و شام:

- شروع افطاری بایستی با چند عدد خرما همراه کمی آب ولرم یا شیر ولرم باشد و سعی شود بین افطاری و شام فاصله وجود داشته باشد.

- شروع افطاری با نوشیدنی‌های خنک نباشد، بلکه حتماً بایست ولرم باشد.

- مصرف بیش از حد مواد غذایی پرچرب و شیرین در افطار سبب تشنگی شده و به دنبال آن، آب زیاد مصرف می‌شود و درنتیجه با کاهش غلظت اسید و آنزیم‌های گوارشی، موجب اختلال در هضم و جذب مواد غذایی می‌شود.

رمضان

تفاوت در تغذیه پسران و دختران

در پسران و دخترانی که می‌خواهند برای نخستین بار روزه بگیرند آیا تفاوتی در نوع مواد غذایی مصرفیشان وجود دارد؟ نیاز به انرژی در خانم‌ها و آقایان متفاوت است که مربوط به میزان فعالیت‌های آن‌ها و اثرات هورمون‌های مختلف می‌باشد.

در خانم‌ها با توجه به اینکه در دوره عادات ماهیانه کمبودهایی از قبیل آهن ممکن است دیده شود میزان نیاز به برخی از مواد غذایی بیشتر است؛ بنابراین توصیه می‌شود خانم‌ها، بالاخص افرادی که تازه به سن بلوغ رسیده و توفیق روزه داری در ماه رمضان را کسب کرده‌اند، نسبت به تغذیه خود دقت بیشتری نموده و با مصرف بیشتر مواد سرشار از آهن مثل پروتئین‌ها (نسبت به آقایان) باعث جلوگیری از عوارضی مثل کم خونی، ریزش مو و... شوند.

از بیماری تا روزه داری

فردی که بیماری خاصی دارد آیا می‌تواند روزه بگیرد یا نه؟ این موضوع بر عهده پزشک است و پزشک باید مبتنی بر آگاهی کامل از وضعیت کنونی بیمار و اطلاعات علمی در مورد بیماری و ارتباط آن با نخوردن غذا و آب، برای مدتی تصمیم خاصی اتخاذ کند. از بررسی مدارک علمی موجود، چنین استنباط می‌شود که به جز در فوریت‌ها (موارد اورژانس) به دلیل قوه بدنی و یا شدت بیماری و یا انجام اعمال مناسب تشخیص و درمانی که روزه گرفتن ممکن است مضر باشد، در بسیاری موارد روزه گرفتن توصیه می‌شود.

در مواردی متأسفانه از روی ناآگاهی، انجام ندادن فریضه روزه توصیه می‌گردد، در حالی که روزه گرفتن امکان پذیر بوده است. بسیار دیده شده است در فرد بیمار، میزان قند، اوره، اسید اوریک و یا چربی زیاد و یا فرد دچار بیماری‌هایی نظیر امراض قلبی، روانی، غدد مترشحه و اعصاب بوده و تحت کنترل است، و به وی گفته می‌شود که از روزه اجتناب نماید، حال آن که این افراد ممکن است بتوانند بدون شبهه به انجام فریضه روزه بپردازند.

مصرف بیش از حد مواد غذایی پرچرب و شیرین در افطار سبب تشنگی شده و به دنبال آن، آب زیاد مصرف می‌شود و درنتیجه با کاهش غلظت اسید و آنزیم‌های گوارشی، موجب اختلال در هضم و جذب مواد غذایی می‌شود.

به عنوان مثال بیماران دیابتی چاق، به ویژه آنان که دارو مصرف می‌کنند، از روزه داری فایده می‌برند ولی بیمارانی که انسولین دریافت می‌کنند (به ویژه آن‌ها که زمینه کتواسیدوز دارند) بهتر است از روزه‌داری اجتناب ورزند، اگر چه در گروه دوم، تاکنون هیچ اثر سوئی دیده نشده است.

توصیه‌های دارویی به روزه داران

روزه دارانی که به علت بیماری مجبور به مصرف دارو هستند، باید با پزشک معالج خود مشورت کنند. پزشکان تاکید می‌کنند در زمان روزه داری، هیچ گاه وعده‌های دارویی را خودسرانه حذف نکنند تا اختلالی درروند درمان پیش نیاید. مصرف بسیاری از داروها را می‌توان پس از مشورت با پزشک به زمان سحری یا افطار موکول کرد.

اثر بخشی بسیاری از داروها، ارتباط مستقیمی با مصرف به موقع آن‌ها در زمان معین دارد. بر اساس توصیه وزارت بهداشت، روزه دارانی که مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند فشار خون، چربی خون، دیابت، بیماری قلبی و عروقی و بیماری کلیوی هستند، حتماً با پزشک معالج درباره رژیم غذایی و دارویی خود مشورت کنند. روزه داران باید توجه کنند که قطع ناگهانی برخی داروها، بسیار خطرناک است و ضرورت دارد بیماران درباره قطع داروهای خود و نحوه استفاده آن‌ها در ماه مبارک رمضان با پزشک و یا داروساز خود مشورت کنند.


برچسب‌ها: بهداشت روزه داری
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:23 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه هجدهم تیر 1393

امتحان کن چند روزی در صیام

امتحان کن چند روزی در صیام روزه، فواید جسمی و روحی فراوانی برای انسان در بردارد و روزه‌داری، شفابخش جسم و همچنین توان‌بخش جان انسان است. مهلت سی روزه تو ... امروزه علم تغذیه به خوبی نقش و تأثیر مثبت روزه‌داری بر سلامت انسان را شناخته است. البته مسلم است که علاوه بر اثرات مفید جسمانی که روزه برای فرد روزه‌دار به ارمغان می‌آورد، امساک و خودداری از خوردن و نوشیدن، بر نفس و روح افراد نیز تأثیر فوق‌العاده‌ای برجای می‌گذارد. روزه، فواید جسمی و روحی فراوانی برای انسان در بردارد و روزه‌داری، شفابخش جسم و همچنین توان‌بخش جان انسان است. تحقیقات ثابت می‌کنند روزه‌داری درست که با کاهش 20 تا 30 درصدی مصرف غذا همراه است، نتایجی چون کم شدن چربی‌های ذخیره شده، کاهش میزان چربی خون و کلسترول و نیز فعال شدن سیستم ایمنی بدن را به دنبال دارد. آیا روزه‌داری تغییراتی در عملکرد دستگاه گوارش ایجاد می‌کند؟ هنگام تغذیه، خون فراوانی به دستگاه گوارش سرازیر می‌شود که به همین دلیل، بی‌حالی و کاهش توان فعالیت فکری به محض پایان غذا خوردن اتفاق می‌افتد. روزه‌داری با استراحت دادن به دستگاه گوارش و فرستادن خون کافی به سراسر بدن، به ویژه به دستگاه مغزی و عصبی و ایجاد فرصت کافی برای فعالیت فکری و هم چنین عبادات سازنده، به سلامت بدن کمک بسیار می‌کند. در عین حال، این تصور که روزه نباید منجر به اندکی بی‌حالی و احساس گرسنگی شود، غلط است. این حالات به طور طبیعی در روزه‌داری افراد سالم نیز ایجاد می‌شود که باید آن‌ها را تحمل کرد. البته در وضعیت غیرعادی یا فشارهای غیرطبیعی ایجاد شده بر بدن، مشاوره با متخصصین، کاملاً ضروری است. روزه‌داری، چه اثرات مثبتی در کاهش وزن دارد؟ بدن انسان برای حفظ سلامتی خود، همواره مقداری چربی به عنوان ذخیره انرژی در نقاط مختلف ذخیره می‌کند. این چربی‌ها به مرور امکان دارد مقداری از کاروتنوئیدهای خورده شده توسط فرد را در خود ذخیره کرده و تغییر رنگ دهند. به علاوه در مدت طولانی، اگر این چربی‌ها در بدن باقی بمانند، به شکل فشرده در می‌آیند و احتمال مورد استفاده قرار گرفتن چربی‌هایی که در مرکز آن‌ها واقع شده، توسط بدن کمتر می‌شود. روزه‌داری حتی در کسانی که لاغر یا دارای وزن طبیعی هستند نیز به بدن فرصت می‌دهد تا بدن این چربی‌ها را بسوزاند و پس از پایان دوره روزه‌داری، به جای آن‌ها چربی تازه‌تر و مناسب‌تری را جایگزین کند. برای افرادی که چربی بیش از حدی را در بدن خود ذخیره دارند نیز فرصت مغتنمی فراهم می‌شود تا مقداری از آن‌ها را برای تولید انرژی به مصرف برسانند و از اضافه وزن خود بکاهند. روزه‌داری حتی در کسانی که لاغر یا دارای وزن طبیعی هستند نیز به بدن فرصت می‌دهد تا بدن این چربی‌ها را بسوزاند و پس از پایان دوره روزه‌داری، به جای آن‌ها چربی تازه‌تر و مناسب‌تری را جایگزین کند. خواب مناسب، بر وضعیت تغذیه و رشد کودکان و نوجوانان در ماه رمضان چه تأثیری دارد؟ خواب مناسب و کافی نیز از جمله نیازمندی‌های همه انسان‌هاست. مشخص شده که خواب دیرهنگام و نامنظم به ویژه در کودکان و نوجوانان، می‌تواند منجر به کاهش قد، چاقی و یا لاغری مفرط و لطمه به سلامتی شود. برای کودکان، حداقل 8 ساعت و برای نوجوانان حداقل 7 ساعت خواب در طول شب (که از اوایل شب شروع شود) توصیه شده است. البته خوابیدن یک ساعت اضافه‌تر نیز مناسب بوده ولی بهتر است ساعات خواب کودکان بیش از 10 ساعت و نوجوانان بیش از 9 ساعت نباشد. بدیهی است افرادی که شرایط ویژه‌ای دارند با مشاوره متخصص مربوطه، ممکن است ساعات خوابی بیشتر و یا متفاوت نیز داشته باشند. از آن جا که لیالی قدر در ماه مبارک رمضان، ازجمله زمان‌های بسیار گرامی است و عموماً روزه‌داران (و حتی کسانی که به دلایلی از روزه‌داری منع شده‌اند) مایل به درک فیوضات این شب‌ها هستند، توصیه می‌شود خواب مناسب جایگزین در طول روز برای افراد (و به ویژه کودکان و نوجوانان) در نظر گرفته شود تا به حفظ سلامت و توان بدنی افراد کمک شود. آیا روزه‌داری یک شیوه روان‌درمانی و تغییر رفتار محسوب می‌شود؟ روزه‌داری در بیماران مبتلا به افسردگی و بیماری‌های خفیف، علاوه بر این که انجام فریضه دینی است، به عنوان یک شیوه روان‌درمانی و تغییر رفتار محسوب شده و سلامت روانی را تقویت می‌کند. روزه‌داری، همچنین قدرت اراده، تصمیم‌گیری و توان اجرایی این بیماران را افزایش می‌دهد. البته بیماران مبتلا به اختلالات روانی، باید علاوه بر تغذیه مناسب در ایام روزه‌داری، برنامه‌ریزی خاصی برای مصرف داروهای خود در افطار و سحر نیز داشته باشند. لازم به یادآوری است که اگر این بیماران طی مراحل بهبود، از تغذیه مناسب برخوردار نباشند، از نظر مکانیسم‌های تطابق روانی، ضعیف‌تر عمل کرده و به خوبی نمی‌توانند با تغییرات حاصله از نظر سبک زندگی روزانه در این ماه کنار بیایند؛ در نتیجه با عود یا تشدید علائم بیماری مواجه می‌شوند که به همین دلیل، توصیه می‌شود این قبیل بیماران از روزه‌داری مستمر یک ماهه خودداری کنند. تغذیه در ماه رمضان نحوه تغذیه در ماه مبارک رمضان، چگونه باید باشد؟ دفعات غذا خوردن نیز اهمیت خاصی در سلامت انسان دارد. به طور معمول و در روزهای غیر روزه‌داری، توصیه می‌شود که غذای پرحجم و دارای مقدار زیادی گوشت در ظهر میل کنند و در صبحانه و شام از غذاهای سبک استفاده شود. داشتن دو میان وعده در صبح (در قالب یک میوه) و عصر نیز کمک زیادی به کنترل اشتها و متابولیسم بدن می‌کند و از ایجاد اشتهای کاذب می‌کاهد. به همین دلیل است که علاوه بر نوع و مقدار غذای مصرفی در افطار و سحری، در طول افطار تا سحری نیز رعایت دفعات غذا خوردن بسیار اهمیت دارد. وقتی ایام روزه‌داری با روزهای گرم و طولانی سال مصادف می‌شود، از آنجا که مدت زمان بین افطار و سحری کم است، توصیه به مصرف دو وعده غذای اصلی (در قالب افطار و سحری) و میان وعده (تا زمان قبل از خواب) در قالب میوه‌ها و نوشیدنی‌ها می‌شود. البته در تمام ساعات بین افطار و سحری، نوشیدن مایعات با دمای مناسب و به مقدار فراوان توصیه می‌شود. هنگام روزه‌داری در ماه‌های سرد سال که شب‌ها طولانی است، می‌توان سه وعده غذا و میان وعده‌ای را داشت. به عنوان مثال، شروع افطار با غذایی سبک مثل نان و پنیر و گردو و سبزی و خرما و شیر مناسب است. پس از 2 تا 3 ساعت (بسته به شرایط فیزیولوژیک و اشتهای فرد) و زمانی که وی حس می‌کند دوباره به حد کافی گرسنه شده است، خوردن شامی شبیه به ناهار روزهای عادی مناسب خواهد بود. بین این شام و سحری هم مصرف میان وعده‌ای که شامل کمی تنقلات سالم و گاهی (نه همیشه) اندکی شیرینی با کیفیت خوب و همچنین میوه‌ها و نوشیدنی‌ها باشد، قابل توصیه است. آیا روزه‌داری برای افراد دارای شرایط خاص، ضروری است؟ اگر فردی بسیار لاغر یا دارای بیماری لطمه زننده یا شرایط فیزیولوژیک خاصی باشد که طبق نظر پزشک، روزه‌داری منجر به صدمه به بدن او می‌شود، به دلایل شرایط جسمانی، نباید روزه بگیرد؛ به عنوان مثال، برخی از کسانی که دیابت دارند، به دلیل تغییرات شدید قند خون، ناچار به رعایت رژیم ویژه هستند که آنان را ملزم می‌کند هر چند ساعت یک بار، مقداری غذا میل کنند و عدم رعایت موازین تغذیه‌ای، لطمات جدی‌ای به سلامت آنان وارد می‌کند. به همین دلیل، ضروری است افراد مبتلا به هر نوع بیماری، با پزشک متخصص مربوط به زمینه بیماری خویش مشاوره و تحت نظر ایشان اقدام به روزه‌داری کنند. وقتی ایام روزه‌داری با روزهای گرم و طولانی سال مصادف می‌شود، از آنجا که مدت زمان بین افطار و سحری کم است، توصیه به مصرف دو وعده غذای اصلی (در قالب افطار و سحری) و میان وعده (تا زمان قبل از خواب) در قالب میوه‌ها و نوشیدنی‌ها می‌شود. تأثیر فعالیت شدید فیزیکی بر روزه‌داری چیست؟ فعالیت شدید که منجر به مصرف انرژی زیاد و همچنین تعریق فراوان طی روز شود، چنانچه با تغذیه و آشامیدن مایعات جبرانی همراه نباشد، می‌تواند به سوء تغذیه (خفیف تا شدید) منجر شود. بنابر این، به دختران 9 تا 12 ساله و همچنین به نوجوانانی که حتی در معرض کمترین خطر سوء تغذیه قرار دارند و به تمام بیماران و حتی افراد به ظاهر سالمی که روزه‌داری منجر به علائم شدید بدنی ازجمله ضعف فراوان در آن‌ها می‌شود، توصیه اکید می‌شود که با مشورت با متخصص تغذیه، اقدام به روزه‌داری کنند. بدن انسان برای ساخت سلول‌های جدید (برای رشد یا برای جایگزینی سلول‌هایی که به طور روزمره از بین می‌روند)، به پروتئین‌ها نیاز دارد. ضمناً اگر مقدار انرژی‌ای که از کربوهیدرات‌ها (اعم از کربوهیدرات‌های ساده مثل قند و شکر یا انواع پیچیده مثل نشاسته موجود در نان، برنج، سیب‌زمینی، ذرت و جو) و چربی‌ها (اعم از انواع حیوانی یا گیاهی شامل روغن‌های مایع و جامد) به بدن می‌رسد کافی نباشد، بدن به ناچار به سوزاندن پروتئین‌های با ارزش روی می‌آورد و به قول معروف، گوشت بدن را می‌سوزاند. لازم به ذکر است که پروتئینی که در بدن از بین می‌رود، ممکن است مدت‌ها وقت و غذای مناسب لازم باشد تا بتواند دوباره جایگزین شود. به همین ترتیب، اگر روزه‌داری برای کسانی منجر به سوخت شدید پروتئین‌های بدن شود، لازم است رژیم غذایی این افراد به دقت مورد بازنگری و کنترل قرار گیرد. زنان باردار در زمان روزه‌داری چه مواردی را باید رعایت کنند؟ درباره زنان باردار، مادران شیرده و سالمندان، قانون یکسانی را می‌توان عنوان کرد. برخی از مادران از سلامت و تغذیه کافی و مناسب برخوردار بوده و ممکن است در مواردی قادر به روزه‌داری باشند، درحالی‌که برخی دیگر با روزه گرفتن، به خود، جنین یا فرزند خردسال خود لطمه وارد می‌سازند که مسلماً این‌گونه افراد از روزه‌داری منع می‌شوند. درباره سالمندان نیز لازم است یادآوری شود که دستگاه گوارش افراد مسن تا حدودی تحت تأثیر مرور زمان دچار ضعف شده و بنابر این، قدرت جذب مواد مغذی در آنان تا حدودی کاهش می‌یابد. احساس تشنگی در این گروه، خدشه‌دار و در نتیجه درک تشنگی تا حدودی مختل شده است. به همین دلیل به این عزیزان توصیه اکید می‌شود که بدون این که منتظر شوند تا احساس تشنگی کنند، روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشند. البته در هوای بسیار گرم توصیه می‌شود که این افراد حتماً بالای 8 لیوان آب بنوشند.
برچسب‌ها: امتحان کن چند روزی در صیام
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:21 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه یازدهم تیر 1393

دعوت به جلسه جمع خوانی قرآن کریم

با سلام و احترام به شما مومن روزه دار

از شما عزیز گرامی دعوت می شود قدر فرصت ها را دانسته و در جلسات جمع خوانی قرآن کریم که در ماه مبارک رمضان از ساعت ۱۸ الی ۱۹ هر روز در حسینیه ثارالله کرمان برگزار می گردد شرکت نمایید و بنده ی حقیر را نیز از دعای خیر خودتان فراموش نفرمایید.

التماس دعا



برچسب‌ها: دعوت به جلسه جمع خوانی قرآن کریم
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:27 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه یازدهم تیر 1393

شرایط فهم آیات قرآن

شرایط فهم آیات قرآن


پیامبر (صلى الله علیه و آله) فرمودند: “قرآن را فرا گیرید و آن را قرائت کنید، بدانید که قرآن شما را بلند آوازه مى نماید و وسیله اى براى یاد خدا است. قرآن براى شما هم ذخیره (توشه) است و هم وزر (بار گران). پس از قرآن تبعیت کنید و آن را تابع خود قرار ندهید؛ زیرا اگر کسى تابع قرآن شد، قرآن او را به سوى بهشت مى فرستد، اما اگر کسى قرآن را تابع خود قرار داد، قرآن از پشت او مى رود تا او را به جهنم افکند.


قرآن حکیم

خاتمیت پیامبر اکرم (ص) و جهانى و جاودانى بودن شریعت ایشان است، بالتبع قرآن کریم نیز معجزۀ جاویدان رسول اللَّه (ص) است که تا روز قیامت با انسان‏ها  همراه است و آنها را با معارف و احکام خود، بشارت و انذار داده و حجت را بر همه تمام مى‏کند.[۱]

فهم عمومی قرآن

ظاهر قرآن براى همگان قابل فهم است؛ زیرا – براى آشنای به فرهنگ و زبان عرب این امر کاملاً محسوس و ملموس است که – از کلمات و عبارات غامض و پیچیده و نامأنوس عرب استفاده نکرده و از لهجه ها و پیچ و خم آنها به دور است، بلکه با هر لهجه اى، مفهوم و معنا دارد.

به علاوه از اصطلاحات و غموضات علوم نیز مبرا است، پس مراجعه به آن نیازمند تخصص در علم و فن خاصی نیست.

قرآن هدایت گر انسانِ عصر بعثت تا کنون و از حال تا قیامت است. به سوى قلّۀ انسانیت و نهایت سعادت او. هدایت به سوى معارف حقه و اعمال صالحه اى که روح او را تعالى و تکامل بخشد و از حضیضِ ذلّتِ تن و دنیاى پست برهاند و به ملکوت آسمان ها سیر دهد. معارف و اعمال صالحه اى که براى انسانِ غرقِ در شهوات و امیال حیوانى و زندگى محدود دنیا، عجیب و غریب و نا مأنوس مى نماید. معارفى که او را به تعدیل غرایز و امیال کشانیده و به ریاضت هایى مناسب با روحش او را دعوت مى‏کند. امرى که لازمۀ آن دست کشیدن از بسیارى از تعصبات کور و ترک افراط در شهوت رانى ها است.

اما این امر دقیقاً همان تلاشى است که عنوان “جهاد اکبر” به خود گرفته و کثیرى از انسان ها را به شکست در مصاف هوى و هوس کشانیده و این سبب رویگردانى آنها از نور و تبیان شده است.

برای فهم قرآن باید آیات مطلق و مقید، عام و خاص، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه و ظاهر و باطن[۲] … را نیز شناخت و آن آیات را در کنار هم قرار داد تا مطلب کاملاً روشن ‏شود و هیچ ابهام و تردیدى در معناى آیات باقى نماند؛ از این رو است که قرآن نیازمند مفسّر و مبیّنى چون رسول اللَّه (ص) و ائمۀ معصومین ‏(ع) گردیده است

فهم خاص از قرآن

اگر چه قرآن از اصطلاحات پیچیدۀ علمى و کلامى عرب مبرا است، همین امر آن را جاودانه و قابل فهم براى همگان در تمامى اعصار کرده است. اما محتوایى فرا حسّى و فرا طبیعى دارد و این محتوا را در قالب لفظى که براى محسوسات جعل شده‏اند، به انحای مختلف مانند؛ تمثیل، قطعات تاریخ، محاوره و جدال احسن یا موعظه و پند و اندرز، انذار و تبشیر و یا برهان و محاجّه علمى و به صورت پراکنده در کلّ آیاتش بیان نموده است.

به تعبیر دیگر، قرآن به زبان عربی، به طور جامع و کامل برای هدایت انسان ها نازل شده است. برای دستیابی به این هدف چاره ای از شمول قرآن نسبت به آیات عام و خاص، مطلق و مقید، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه و ظاهر و باطن …نیست؛ مثلا براى محکم کردن نیروى ایمان و پیمودن راه هدایت و بشارت، گاهى چاره اى جز برنامه هاى کوتاه مدت و موقت که بعداً جاى خود را به برنامۀ نهایى و ثابت مى‏دهد نیست.

بر این اساس؛ برای فهم قرآن، علاوه بر آشنایى به زبان عرب (لغت، صرف، نحو، معانی و بیان و  ظرافت ها و معانى آن)، تاریخ اسلام و گردآورى شأن نزول ها و احادیث تفسیرى و شناخت عام و خاص، مطلق و مقید، ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و … نیز لازم است.

بنابراین، برای فهم قرآن باید آیات مطلق و مقید،  عام و خاص، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه و ظاهر و باطن[۲] … را نیز شناخت و آن آیات را در کنار هم قرار داد تا مطلب کاملاً روشن ‏شود و هیچ ابهام و تردیدى در معناى آیات باقى نماند؛ از این رو است که قرآن نیازمند مفسّر و مبیّنى چون رسول اللَّه (ص) و ائمۀ معصومین ‏(ع) گردیده است. همین امر سبب شده تا در اثر فاصله از زمان معصوم (ع)، علمای متبحّر به جمع آورى روایات تفسیرى و شرح و بسط و جمع بندى آنها در کنار آیات قرآن همّت گماردند، تا این خوان گستردۀ الاهی همیشه براى همگان قابل بهره بردارى و عمل بماند.

قرآن کریم

مفسّران و مبیّنان اولیۀ قرآن، خود آیات قرآن[۳] و بعد – به تصریح آیات قرآن – نبى اکرم (ص) و به تبع ایشان ائمه ‏(ع) هستند.

امام على (ع) مى‏فرماید: “این کتاب خدا است که به واسطۀ آن بصیرت مى یابید، به زبان مى آیید و شنوا مى‏گردید. بعضى از آن بعضى دیگر را معنا مى‏کند و گویا مى نماید و برخى از آن بر برخى دیگر شهادت مى دهند”.[۴] سیرۀ خود ائمه ‏(ع) نیز چنین بود که با کنار هم چیدن آیات، حکمى را استفاده کرده و براى مخاطبان خود توضیح مى‏دادند.[۵]

از سوى دیگر، قرآن مى فرماید: ” سوگند به جایگاه ستارگان (و محل طلوع و غروب آنها)!و این سوگندى است بسیار بزرگ، اگر بدانید! که آن، قرآن کریمى است، که در کتاب محفوظى جاى دارد، و جز پاکان نمى‏توانند به آن دست زنند [دست یابند]“.[۶]

پس آنان که مطهرند و بر علم قرآن احاطۀ کامل دارند کسانى جز اهل بیت عصمت و طهارت (ع) نیستند.

قرآن در مواضعى دیگر نیز پیامبر (ص) را مبیّن آیات معرفى نموده و مردم را به اطاعت و انقیاد از ایشان، امر نموده است؛[۷] از این رو باید دید لوازم و وسایل مورد نیاز در این راستا و بر عکس موانع این راه کدامند. بر اساس آنچه گفته شد در یک جمع بندی می توان گفت که مراجعه به قرآن و روایات به دو گونه ابزار و توشه نیازمند است:

 

أ: صفاى روح و طهارت باطن و داشتن روحیه حقیقت جویى و حقیقت طلبى، تا بتوان با تطهیر نسبى به مطهران رسید و آنها را مسّ نمود؛ زیرا تنها خاشعان اند که با آیات قرآن متذکر مى شوند.[۸]

در مقابل باید روحیه استکبار و ستیزه جویى و غرور و خود محورى و تعصبات کور را کنار نهاد و متواضعانه و با خوف و خشیت، در مقابل منبع وحى و مفسّر اصیل آن زانو زد؛ زیرا ستیزه جویى و استکبار همان گونه که انسان را از خدا محجوب مى‏کند،[۹] دل را میرانده[۱۰] و از فهم قرآن نیز مانع مى شود و چشم بصیرت را سلب مى نماید.[۱۱]

 

ب: لوازم ظاهرى مراجعه به قرآن و فهم آن:

1- آشنایى به زبان عربى و صحیح خوانى آن، و نیز آشنایى با ترجمه مفردات و ترکیبات آن از طریق تحصیل ادبیات عرب (صرف، نحو، معانى، بیان، بدیع و لغت).

2- آشنایى با تاریخ اسلام و شأن نزول‏ها و نیز آشنایى با علوم قرآن؛ مثل آیات عام و خاص، مطلق و مقید، ناسخ و منسوخ، آیات مکى و مدنى و… .

3- استعاذه به خداوند از شر شیطان و وساوس آن و نیز دسایس نفس اماره.[۱۲]

4- شروع با نام خدا و استمداد از رحمت واسعۀ او و رحمانیت خاصۀ آن ذات اقدس.

باید مراقب بود تا رأیى به قرآن تحمیل نشود، چرا که پیامبر (صلى الله علیه و آله) فرمودند: “قرآن را فرا گیرید و آن را قرائت کنید، بدانید که قرآن شما را بلند آوازه مى نماید و وسیله اى براى یاد خدا است

5- چینش آیات مربوط به یک موضوع کنار هم و نیز مراجعه به روایات تفسیرى مرتبط با آن آیات؛ زیرا قرآن داراى تأویل و بطونى است که جز معصومین (علیهم السلام) از آن آگاه نیستند و بعضى از آیاتش بعضى دیگر را تفسیر مى کنند.[۱۳]

6- کنار نهادن عقاید شخصى و آراء قبلى، در پرتو قرآن و سنت قطعى براى یافتن مراد خود قرآن ، تا این که به تحمیل بر قرآن و تفسیر به رأى کشیده نشود. پس اگر نظر قرآن را خلاف عقیده خلاف واقع سابق خود یافت، به قرآن روى آورده و دست از رأى خود بکشد، مبادا آیات را بر طبق آراء خود و فرقۀ خود توجیه کند! که در این صورت پیرو هوى و هوس خویش است نه پیرو قرآن!

7- فراحسى و فراطبیعى به معارف قرآن بنگرد، تا دچار تجسیم و تشبیه نشود؛ پس باید متشابهات قرآن در پرتو محکمات آن و روایات قطعیه تفسیر شوند و از آراء باطله اجتناب نمود.

8- اطلاع از شبهات و نیازهاى زمان و مکان از یک سو و پیشرفت هاى علوم و توجه به تحقق برخى وعده هاى قرآن از سوى دیگر، تا بتوان پاسخ گوى نیاز نسل نو بر طبق خود قرآن کریم گردید، بدون این که نظرى به قرآن تحمیل شود؛ زیرا به فرموده امام صادق (علیه السلام): “خداوند تعالى آن را براى زمانى نه ازمان دگر و براى گروهى نه دیگران قرار نداده، بلکه این قرآن در هر زمانى تازه است و براى هر گروهى تازگى و جذبه دارد.”[۱۴]

اما باید مراقب بود تا رأیى به قرآن تحمیل نشود، چرا که پیامبر (صلى الله علیه و آله) فرمودند: “قرآن را فرا گیرید و آن را قرائت کنید، بدانید که قرآن شما را بلند آوازه مى نماید و وسیله اى براى یاد خدا است. قرآن براى شما هم ذخیره (توشه) است و هم وزر (بار گران). پس از قرآن تبعیت کنید و آن را تابع خود قرار ندهید؛ زیرا اگر کسى تابع قرآن شد، قرآن او را به سوى بهشت مى فرستد، اما اگر کسى قرآن را تابع خود قرار داد، قرآن از پشت او مى رود تا او را به جهنم افکند!”[۱۵]

قرآن کریم مجید

9- قصد او از قرائت و تحصیل معارف و احکام قرآن، صِرف بهره گیرى از ثواب قرائت یا استفاده از آن در سخنرانى ها و مقالات و مسابقات و… بالاخره کسب مال و شهرت و مقام نباشد؛ بلکه قرآن را به جاى آن که سرمایه دنیا کند، سرمایه آخرت خود سازد؛ یعنى به قصد کسب بصیرت و معرفت از معارف آن و قصد عمل به احکام آن به قرآن مراجعه کند و به معارف آن پایبند شود و به احکام آن عمل کند، مبادا با این مراجعه حجت بر او تمام شود و به عذاب عالمان بى عمل گرفتار آید، چنان چه بدون مراجعه، به عذاب جاهلان مقصّر گرفتار مى‏شد!

10- با رسیدن به آیات رحمت و وعده بهشت و نصرت خدا، امیدوار گردد و نفس را به طاعت و ترک معصیت ترغیب کند و با رسیدن به آیات قهر و وعید جهنم و توصیفات درکات آن، نفس را از ترک طاعت و انجام معصیت بترساند، تا زنگار دل بریزد و دلش مصفا گشته و بیش از پیش از انوار قدسى قرآن مستفیض گردد و بیش از پیش به سعادت خود نزدیک شود.

11- با رسیدن به آیات توصیف گر مؤمنان و متقیان و صالحان و … و نیز آیات توصیف گر کفار و مشرکان و معاندان و منافقان و… خود را به قرآن عرضه کند و با قرآن محاسبه نفس کشد، قبل از این که در قیامت به حسابش برسند، پس نفس را از آلایش کفر و شرک و نفاق و لجاجت، پیرایش و به فضایل مؤمنان و متقیان و صالحان آرایش دهد تا خداگونه شود و لایق خطاب “خلافت الهى” از راه بندگى.


برچسب‌ها: شرایط فهم آیات قرآن
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:26 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه یازدهم تیر 1393

بهترین راه قرائت و فهم قرآن کریم

بهترین راه قرائت و فهم قرآن کریم


بهترین راه برای قرائت همراه با ادراک و فهم قرآن این است که انسان همراه با قرائت سور قرآنی، معانی آن را در ذهن و نظر قرار دهد، و با هر آیهء در درون و نهاد خود گفتگو نماید.


قرآن
آیا تلاوت قرآن در صورتی که انسان معنای آیات را نفهمد اثر و فایده‌ای دارد ؟

اگر اهمیت و فضیلت تلاوت قرآن برای ما روشن شود و بدانیم که قرآن تکلم و سخن گفتن خداوند با ما است، و با طهارت باطن و اُنس با قرآن لذت تلاوت را بچشیم، هیچ گاه حاضر نمی‌شویم بین خود و قرآن فاصله بیندازیم و هرگز از فیض عظیم آن، حداقل با تلاوت پنجاه آیه ی در شبانه‌روز، محروم نمی‌گردیم.

خدای سبحان، رسول الله (صلّی‌الله‌علیه‌وآله) را مستقیماً تحت ولایت خود معرفی کرده، می‌فرماید: «إنّ ولیّی الله الّذی نزّل الکتاب و هو یتولّی الصّالحین» (1) این آیه ی کریمه حاوی چند مطلب است: اول آن که می‌فرماید خدا ولی رسول الله است«ان ولیّی الله» دوم آن که همان خدایی، ولی رسول الله است که قرآن را نازل فرموده «الّذی نزل الکتاب» و سوم آن که خداوند متولّی صالحین است «و هو یتولّی الصالحین».

نگویید خواندن بدون ادراک چه اثری دارد. چون قرآن، کلام آدمی نیست که اگر کسی معنایش را نداند خواندنش بی‌ثمر باشد؛ بلکه نوری الهی است که خواندن آن به تنهایی عبادت است گرچه به معنایش آگاهی نداشته باشد

با توجه به این سه نکته می‌فهمیم، راه این که خدا ولّی انسان باشد، آن است که انسان، صالح بشود و تا صالح نگردد تحت ولایت الله نخواهد بود و خدا هم تولی او را نخواهد پذیرفت و بهترین راه صلاح، هم اُنس با قرآن است.این جمله که می‌فرماید ولّی رسول الله (صلّی‌الله‌علیه‌وآله)، خدایی است که قرآن را نازل کرده از باب تعلیق حکم بر وصفمی‌باشد که مشعر به علیّت است؛ یعنی اگر کسی به قرآن عمل کند صالح می‌شود و اگر خداوند بخواهد «ولّی» کسی بشود، از راه قرآن، ولایت و تدبیر او را اعمال می‌کند.

به همین دلیل می‌فرماید: «فاقرءوا ما تیسّر من القرآن» (2) آن مقداری که برای شما میسّر است قرآن تلاوت کنید و با این کتاب الهی مأنوس باشید. حتّی اگر معنای بعضی از آیات و سور برای شما روشن نشد، نگویید خواندن بدون ادراک چه اثری دارد. چون قرآن، کلام آدمی نیست که اگر کسی معنایش را نداند خواندنش بی‌ثمر باشد؛ بلکه نوری الهی است که خواندن آن به تنهایی عبادت است گرچه به معنایش آگاهی نداشته باشد.

بهترین راه قرائت و فهم قرآن کریم چیست؟

بهترین راه برای قرائت همراه با ادراک و فهم قرآن این است که انسان همراه با قرائت سور قرآنی، معانی آن را در ذهن و نظر قرار دهد، و با هر آیه در درون و نهاد خود گفتگو نماید،در آیه ی عذاب از خداوند، طلب مغفرت و در آیه ی رحمت از خدای سبحان طلب گذشت کند و بشیر بودن و نذیر بودن خداوند در آیات را مشاهده نماید و از هر مطلبی که قرآن افاده می‌نماید نکته ی علمی مربوط به آن را برداشت نماید.

راه این که خدا ولّی انسان باشد، آن است که انسان، صالح بشود و تا صالح نگردد تحت ولایت الله نخواهد بود و خدا هم تولی او را نخواهد پذیرفت و بهترین راه صلاح، هم اُنس با قرآن است.

در هنگام تلاوت قرآن با زبان، کلمات از راه گوش به سمع انسان می‌رسد که معنای آن نیز باید به دل و جان نفوذ کند و اگر دل بسته باشد، معنا به آن نفوذ نمی‌نماید، قرآن کریم در این مورد می‌فرماید: «أفلا یَتَدبّرونَ القرآن أم علی قلوبٍ اقفالها» (3) آیا در قرآن تدبر نمی‌کنند یا بر دل‌ها قفل‌هایی نهاده شده است؟ و در آیهء دیگر می‌فرماید: «کلاّ بل رانَ علی قلوبهم ما کانوا یکسبون» (4) یعنی؛ بر قلب‌های آن‌ها با آنچه کسب کرده‌اند زنگار نشسته است.

گناه، غفلت و علائق به دنیا، دل را قفل می‌کند و می‌بندد و معارف قرآنی در این قلب‌ها نفوذ نمی‌کند و انسان باید از راه باز کردن دل و زدودن «رین» و «چرک» از آن، زمینهء نفوذ معنا را به جان خود فراهم آورد. چون این زمینه فراهم شود تلاوت آیات قرآن موجب لذّت می‌شود. فرد با ورود به هر آیه‌ای اگر مشتمل بر خیرات، معرفت، علم و مانند آن باشد، مضمون آن را مسألت می‌کند و اگر ناظر به عذاب و مانند آن باشد نجات از آن را از خداوند طلب می‌نماید.

 

پی نوشت ها :

(1): سورهء اعراف، آیهء 196.

(2): سورهء مزّمل، آیهء 20. (قرآن در قرآن، ص 239، 240.)

(3): سورهء محمّد، آیهء 24.

(4): سورهء مطففین، آیهء 14.


برچسب‌ها: بهترین راه قرائت و فهم قرآن کریم
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:25 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه یازدهم تیر 1393

فهم، عمل و تدبر در قرآن کریم

فهم، عمل و تدبر در قرآن کریم


اهمیت تدبر در قرآن از دو ناحیه است : یک. پی‌بردن انسان به جایگاه و موقعیت خویش در جهان هستی و به دست آوردن معارف، باورها و منش‌های لازم برای رسیدن به مقصد واقعی.

دو. آگاهی کسب کردن به عظمت قرآن.

آدمی هنگامی که در قرآن تدبّر می‌کند، با دو زبان از قرآن آشنا می‌شود:

1. زبان منطق و استدلال؛ 2. زبان احساس که از طریق دل است.


قرآن

آیا فهم و عمل به قرآن کریم واجب است؟

الف. عمل به قرآن: دستورات قرآن به دو دسته کلی تقسیم می‌شود؛ برخی از اوامر آن واجب، و برخی مستحب هستند. عمل کردن به واجباتی که در قرآن مطرح شده، همان طور که از اسمش برمی‌آید، واجب است. اما عمل کردن به دستوراتی که واجب نیستند، بلکه مستحب هستند، مثل برخی از عبادات مستحبی واجب نیست. با این حال نباید به دستورات مستحب قرآن بی‌توجهی شود و مورد بی‌اهمیتی قرار بگیرد که نفس خود این عمل مذموم و مورد نکوهش است.

ب. فهم قرآن: در آیات مختلفی چنین آمده که قرآن صرفاً کتابی برای قرائت کردن نیست، بلکه لازم است در آن تفکر و تدبّر شود. همان‌طور که خداوند دستور اکیدی بر تفکر و تدبر دارد و آن‌را وسیله هدایت دانسته و در جایی، علت گمراهی منافقین را عدم تفکر در آیات قرآنی دانسته و می‌گوید: «أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى‏ قُلُوبٍ أَقْفالُها»؛ (محمد، 24) آیا در قرآن تدبر نمی‌کنند یا این‌که بر قلب‌هایشان قفل زده شده است.

همچنین روایات و نیز سیره مسلمانان شاهدی بر لزوم تدبّر در قرآن کریم است؛ برای نمونه؛ امام علی (علیه السلام) می‌فرماید: «وَ تَفَقَّهُوا فِیهِ فَإِنَّهُ رَبِیعُ‏ الْقُلُوب»؛ قرآن را بیاموزید و در آن تفقه کنید؛ زیرا قرآن بهار دل‌ها است.

 

نظر مهم شهید مطهری:

«انسان در فرایند تدبّر در قرآن با دو زبان از قرآن آشنا مى‏شود». این نظر شهید مطهری درباره تدبر در قرآن است که قصد داریم به اجمال در مورد آن به بحث بپردازیم:

پیش از آن‌که دیدگاه استاد مطهری (ره) بیان شود، توجه به مقدمه‌ای برای فهمیدن آن لازم به نظر می‌رسد.

یکی از گام‌های مهم در بهره‌مندی از قرآن مجید، تدبر و اندیشه در آموزه‌های قرآن است. تدبر در قرآن، اندیشیدن در آیات خدا برای ورود به عمق پیام‌ها و پیامدهای آن است که با باور به حقانیت آنها در می‌آمیزد.

در واقع تلاوت قرآن با شرایط و آداب آن، مقدمه‌ای برای تدبر در مفاهیم و درک حقائق قرآن است؛ قرآن در این‌باره می‌فرماید: «اگر ما این قرآن را بر کوهى فرو فرستاده بودیم، آن‌را [با همه صلابت و عظمتش‏] در برابر خدا خاشع و از ترس او از هم پاشیده می‌دیدى. ما این مَثَل‌ها را براى مردم می‌زنیم. باشد که [در قرآن‏] بیندیشند». [1] این آیه شریفه در مقام مَثَلی برای مردم است تا عظمت و جلالت قرآن را دریابند؛ به این‌که این قرآن، کلام خداست و کتابی است که دربردارنده حقایق از معارف، اصول شریعت، عبرت‌ها، پندها، وعده‌ها و وعیدها است، شاید که در آن بیندیشند و قرآن را آن‌گونه که سزاوار آن است دریابند و حقایق آن ‌را به‌کار بندند و سپس با هدایت قرآن، راه عبودیت را بپیمایند چرا که جز این، راهی برای کمال و سعادت آنان، نیست. [2]

تدبر در آیات وحی تناسب مستقیم با حالت‌های دل دارد؛ اگر بر دل، قفل‌های آلودگی اعتقادی و رفتاری خورده باشد، درک پیام و تسلیم و نرمش در برابر آن دشوار و یا غیر ممکن خواهد شد و در این صورت، تلاوت قرآن، تأثیر مطلوب نخواهد داشت. امام علی (علیه السلام) در این می‌فرماید: «آگاه باشید قرائتى که همراه با تدبر و اندیشه نباشد در آن خیرى نیست»

قرآن کریم درباره کسانی که در آیات خدا تدبر نمی‌کنند با لحنی تند می‌فرماید: «آیا در قرآن نمی‌اندیشند [تا حقایق را بفهمند] یا بر دل‌هایشان قفل‌هایى قرار دارد؟». [3]

امام صادق (علیه السلام) هنگام به دست گرفتن قرآن و پیش از خواندن آن، می‌فرمود: «خدایا! پیمان‌نامه و کتابت را گشودم، خدایا نگریستنم را در آن، عبادت قرار ده و خواندم را اندیشیدن و اندیشیدنم را مایه عبرت کن و چنان نما که از پندهاى تو در آن، پند گیرم و از گناهانت دورى جویم و هنگام خواندن آن، بر دل و گوشم مُهر نزن و بر چشمم پرده میفکن؛ خواندنم را خواندنى بدون تدبر قرار مده، بلکه چنان کن که در آیات و احکام آن بیاندیشم و دستورات دین تو را از آن برگیرم. نگریستن مرا در آن، توأم با غفلت و خواندنم را خواندنى تند و شتابزده مگردان، که تو مهربان و بخشنده‌اى». [4]

تدبر در آیات وحی تناسب مستقیم با حالت‌های دل دارد؛ اگر بر دل، قفل‌های آلودگی اعتقادی و رفتاری خورده باشد، درک پیام و تسلیم و نرمش در برابر آن دشوار و یا غیر ممکن خواهد شد و در این صورت، تلاوت قرآن، تأثیر مطلوب نخواهد داشت.

امام علی (علیه السلام) در این می‌فرماید: «آگاه باشید قرائتى که همراه با تدبر و اندیشه نباشد در آن خیرى نیست».[5]

 

اهمیت تدبر در قرآن از دو ناحیه است:

یک. انسان به وسیله آن به جایگاه و موقعیت خویش در جهان هستی پی می‌برد و از قرآن؛ معارف، باورها و منش‌های لازم را برای رسیدن به مقصد واقعی فرامی‌گیرد.

دو. با تدبر، به عظمت خودِ قرآن واقف شده و باور می‌کند قرآن با این وسعت و گستردگی معارف، اسلوب و تنوّع بیان و همچنین هماهنگی و پیوستگی معانی نمی‌تواند از غیر خدا صادر شده باشد. [6]

امام علی (علیه السلام) می‌فرماید: «وَ تَفَقَّهُوا فِیهِ فَإِنَّهُ رَبِیعُ‏ الْقُلُوب»؛ قرآن را بیاموزید و در آن تفقه کنید؛ زیرا قرآن بهار دل‌ها است

آدمی در فرایند تدبر با دو زبان از قرآن آشنا می‌شود، [7] شهید مطهری در این می‌گوید:

یک وظیفه قرآن، یاد دادن و تعلیم کردن است. در این جهت مخاطب قرآن عقل انسان خواهد بود و قرآن با زبان منطق و استدلال با او سخن می‌گوید. اما بجز این زبان، قرآن زبان دیگری نیز دارد که مخاطب آن عقل نیست، بلکه دل است و این زبان دوم «احساس» نام دارد. آن‌که می‌خواهد با قرآن آشنا گردد و بدان انس بگیرد می‌باید با این دو زبان هر دو آشنایی داشته باشد و هر دو را در کنار هم مورد استفاده قرار دهد. تفکیک این از هم مایه بروز خطا و اشتباه و سبب خسران و زیان خواهد بود.

یکی از متعالی‌ترین غرایز و احساسات هر انسان، حس مذهبی و فطرت خداجویی اوست. سر و کار قرآن با این حس شریف و برتر است.‌

قرآن در توصیف خویش، برای خود دو زبان قائل می‌شود. گاهی خود را کتاب تفکر و منطق و استدلال معرفی می‌کند و گاهی کتاب احساس و عشق. به عبارت دیگر؛ قرآن تنها غذای عقل و اندیشه نیست، غذای روح هم هست. [8]

 

پی نوشت ها:

[1]. «لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلی جَبَل لَرَأَیْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْیَةِ اللهِ وَتِلْکَ الأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ»؛ حشر، 21.

[2]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج، ص 221

[3]. «أَفَلا یَتَدَبَّرونَ القرآنَ أمْ عَلی قلوب أقْفالُها»؛ محمد، 24.

[4]. «اللَّهُمَّ إِنِّی نَشَرْتُ عَهْدَکَ وَ کِتَابَکَ اللَّهُمَّ فَاجْعَلْ نَظَرِی فِیهِ عِبَادَةً وَ قِرَاءَتِی فِیهِ فِکْراً وَ فِکْرِی اعْتِبَاراً وَ اجْعَلْنِی مِمَّنِ اتَّعَظَ بِبَیَانِ مَوَاعِظِکَ فِیهِ وَ اجْتَنَبَ مَعَاصِیَکَ وَ لَا تَطْبَعْ عِنْدَ قِرَاءَتِی کِتَابَکَ عَلَى قَلْبِی وَ لَا عَلَى سَمْعِی وَ لَا تَجْعَلْ عَلَى بَصَرِی غِشَاوَةً وَ لَا تَجْعَلْ قِرَاءَتِی قِرَاءَةً لَا تَدَبُّرَ فِیهَا بَلِ اجْعَلْنِی أَتَدَبَّرُ آیَاتِهِ وَ أَحْکَامَهُ آخِذاً بِشَرَائِعِ دِینِکَ وَ لَا تَجْعَلْ نَظَرِی فِیهِ غَفْلَةً وَ لَا قِرَاءَتِی مِنْهُ هَذَراً إِنَّکَ أَنْتَ الرَّءُوفُ الرَّحِیم‏»؛ شیخ مفید، الاختصاص، ص 141

[5]. «أَلَا لَا خَیْرَ فِی قِرَاءَةٍ لَیْسَ فِیهَا تَدَبُّر»؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج، ص 36

[6]. نجارزادگان، فتح الله، به سمت خدا، ص 77

 [7]. همان.

[8]. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج 26، ص 47 – 48


برچسب‌ها: فهم, عمل و تدبر در قرآن کریم
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:25 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه بیست و ششم خرداد 1393

مشکلات یک باجناق ثروتمند...

مشکلات یک باجناق ثروتمند...   


برای احساس خوشبختی ،پرینت حساب بانکی واجب نیست ،یاد بگیرید بدون محاسبه دارایی های تان احساس رضایت را تجربه کنید.

سوال از خدا

تفاوت های اقتصادی لازمه ی زندگی دنیوی است. در این میان آنکه در وضعیت خوبی قرار دارد در امتحان سخت تری است چرا که در برابر زیردستان نیز مسئولیت هایی دارد ( فی اموالهم حق معلوم لسائل والمحروم). و آنکه در وضعیت نابسامانی قرار دارد به شرط صبر مستحق پاداش خواهد بود و نسبت به دیگران مسئولیتی ندارد. اما این بعد اعتقادی مسئله است. در بعد خانوادگی که مورد نظر این مقاله است باید به بررسی راهکارهایی پرداخت که در شرایط سخت اقتصادی خانواده ها را به سمت رفتارهای سالم سوق دهد.

قدم اول برای خوشبختی در هر شرایط اقتصادی، پذیرش و درک شرایط واقعی است. باید یک درک واقع بینانه از شرایط موجود داشته باشیم. اما رسیدن به یک نگاه واقع بینانه و اتخاذ رفتارهای مناسب آن، در شرایطی که اطرافیان در وضعیت اقتصادی بهتری قرار دارند، مشکل تر می شود. مثلا وقتی در بین چند خواهر یکی در شرایط نامساعدتری باشد، پذیرش و درک موقعیت زندگی یک هنر می شود که هر کسی از آن هنر بهرمند نیست. اگر جاری یا باجناق شما در چند پله بالاتر از شما قرار دارد، باید هوشیار باشید که خواسته یا ناخواسته تحت تاثیر آنها دچار سوء رفتارهای اقتصادی نشوید. شما باید در مدیریت و رفتارهای اقتصادی روی وضعیت خودتان تمرکز داشته باشید. و همواره این هنر را داشته باشید که در همین موقعیت اقتصادی چطور خوشبختی و رضایت مندی را درک کنند. کسانی که همواره شرایط موجود را تحمل می کنند تا در شرایط بهتری در آینده زندگی کنند، باید بدانند هیچگاه آینده ی رضایتمندی در کار  نیست. رضایتمندی و خوشبختی در فکر و قلب افراد است و ربطی به وضعیت اقتصادی ندارد.

در هر وضعیتی می توان راضی و خوشبخت بود. و برعکس. بنابراین اگر می خواهید زندگی کنید و خوشبخت باشید همین حالا این کار را بکنید. اگر حالا نمی توانید در آینده هم نخواهید توانست. در یک سفر سیاحتی، می توان با جیب خالی خوش گذراند و در عین حال می توان با خرج کردن هزینه های گزاف هم همواره دلخور و ناراضی بود. در این میان فقط طرز فکر شما و برداشت شما از زندگی تعیین کننده است.

اگر جاری یا باجناق شما در چند پله بالاتر از شما قرار دارد، باید هوشیار باشید که خواسته یا ناخواسته تحت تاثیر آنها دچار سوء رفتارهای اقتصادی نشوید. شما باید در مدیریت و رفتارهای اقتصادی روی وضعیت خودتان تمرکز داشته باشید.

شما می توانید با برادر یا باجناق پولدارتان ارتباطی کاملا دوستانه و راحت داشته باشید بدون اینکه مثل هم باشید. شخصیت شما بسته به میزان نقدینگی تان نیست بلکه تحت تاثیر اعتماد به نفس و اعتقادات قلبی شماست . آنها وقتی مهمان شما هستند فقط به روی باز شما و محبتی که نشان می دهید احتیاج دارند نه به سفره ی رنگین و خانه ی مزینتان. اگر غیر از این است و خلقیاتی دارند که دائما شما را از وضعیت موجودتان شرمنده می کنند، در روابطتان تجدید نظر کنید. سعی کنید روابطتان را با کسانی بیشتر گسترش دهید که بندگان شاکر خدا هستند و در هر وضعیتی که هستند نگاهی مثبت و منصفانه به زندگی دارند. و کلامشان همیشه امید بخش و تقویت کننده است. (البته از قضاوت کردن عجولانه و سوء ظن در این خصوص نیز باید به شدت پرهیز کرد.)
خوشبخت باشید حتی با نداری

در هر حال اگر جزء کسانی هستید که باید در زندگی دست به عصا راه بروید تا کم نیاورید، دو راه در پیش رو دارید. یکی اینکه این شرایط را بپذیرید و سعی کنید با وجود همین شرایط، مدیریتی را لحاظ کنید که آسیب کمتری از این وضع ببینید. تا با وجود همین شرایط به بیشترین سطح رضایت از زندگی برسید و کمتر با تنشهای اقتصادی در تماس باشید. راه دوم در پیش گرفتن یک نوع شلختگی در رفتار اقتصادی است که دائما زندگی را در بالا و پایین های سختی قرار می دهد گاهی یک خانواده ی مرفه و متجمل را به نمایش می گذارد و گاهی یک خانواده  ی در مرز سقوط و نیاز به کمک و... در هر حال همیشه اضطراب و غم و غصه را به همراه خواهد داشت.

کسانی که در شرایط اقتصادی پایین دوست دارند مثل طبقه ی مرفه رفتار کنند، دردهای زندگی خود را بیشتر می کنند و تلخی ناکامی های اقتصادی را بیشتر می چشند. البته اولویت های هر خانواده ای در خرج و برج اقتصادی می تواند متفاوت از دیگر خانواده ها باشد.

 مثلا یک خانواده ترجیح می دهد تا حد ممکن تهیه وسایل رفاهی زندگی را در اولویت قرار دهد و خانواده ی دیگری ترجیح می دهد وسائل تزیینی را بیشتر مورد توجه قرار دهد و از رفاه خانواده کم می کند تا خرج تزئینات یا امور فرهنگی کند و از این موضوع بیشتر لذت می برد یا آرامش پیدا می کند. این طور نگاه کردن و مدیریت کردن اشکالی ندارد به شرط آنکه آرامش و رضایت افراد خانواده را در پی داشته باشد. اما در بیشتر این موارد این رفتارها نشان دهنده ی پریشانی و عدم رضایت مندی افراد از وضعیت موجود اقتصادی است. شلختگی های رفتاری در خرج های اقتصادی تداعی کننده ی پریشانی فکر و نارضایتی های عمیق از زندگی است. بیشتر افراد ناموفق در معاملات اقتصادی حتی بعد از رشد های قابل توجه ، از همین خانواده ها هستند. چرا که این افراد رضایتمندی و آرامش را از کودکی درک و تجربه نکرده اند. اغلب این افراد دچار طمع هستند و در هر شرایطی احساس کمبود می کنند و دنبال شرایط بهتری هستند. اما کسانی که در شرایط پایین اقتصادی احساس رضایت مندی از زندگی را تجربه می کنند و با همان شرایط سازگاری و مدیریت خوبی برای زندگی دارند، مستعدند که در آینده شرایط بهتری را تجربه کنند. این افراد حوصله و صبر لازم برای پیشرفت های اقتصادی را خواهند داشت.

 خلاصه آنکه خوشبخت خواهیم بود اگر رضایت مندی و شادی را در هر لحظه از زندگی و با هر شرایطی از وضعیت اقتصادی بسازیم و برای آنچه داریم راضی و شاکر باشیم و سعی کنیم با مدیریتی درست و صبر و حوصله و اتخاذ رفتارهایی مطمئن به سوی آینده ای بهتر به آرامی حرکت کنیم. و باور کنیم که همین الان زندگی زیباست.


برچسب‌ها: مشکلات یک باجناق ثروتمند
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:6 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه بیست و ششم خرداد 1393

معامله با خدا

معامله با خدا


دنیا، بازار است و مردم در آن معامله‌گر. فروشنده، مردم هستند و خریدار خداوند. متاعِ معامله، مال و جان است و بهای معامله، بهشت. اگر به خدا بفروشند، سراسر سود و اگر به دیگری بفروشند، یکسره خسارت است.


قرآن

آیه 111 سوره توبه

إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَیٰ مِنَ الْمُۆْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ غڑ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَیَقْتُلُونَ وَیُقْتَلُونَ غ– وَعْدًا عَلَیْهِ حَقًّا فِی التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِیلِ وَالْقُرْآنِ غڑ وَمَنْ أَوْفَیٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ غڑ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُمْ بِهِ غڑ وَذَٰلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ

خدا از مۆمنان، جان‌ها و مال‌هایشان را خرید، تا بهشت از آنان باشد. در راه خدا جنگ می‌کنند، چه بکشند یا کشته شوند؛ وعده‌ای که خدا در تورات و انجیل و قرآن داده است، به حق بر عهده اوست؛ و چه کسی بهتر از خدا به عهد خود وفا خواهد کرد؟ بدین خرید و فروخت که کرده‌اید شاد باشید که کامیابی بزرگی است.

* دنیا، بازار است و مردم در آن معامله‌گر. فروشنده، مردم هستند و خریدار خداوند. متاعِ معامله، مال و جان است و بهای معامله، بهشت. اگر به خدا بفروشند، سراسر سود و اگر به دیگری بفروشند، یکسره خسارت است.

* معامله با خدا چند امتیاز دارد:

1- خود ما و توان و دارایی ما از اوست، سزاوار نیست که به جز او بدهیم.

2- خداوند، اندک را هم می‌خرد. (مثقال ذرّة خیراً یره)

3- عیوب جنس را اصلاح می‌کند و رسوا نمی‌سازد.

4- به بهای بهشت می‌خرد. خداوند در خریدن وارد مزایده می‌شود و نرخی را پیشنهاد می‌کند که فروختن به غیر او، خسارت است.

* امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرماید: برای بدن‌های شما، جز بهشت، بهایی نیست، پس خود را به کمتر از بهشت نفروشید. (تفسیر مجمع‌البیان)

* با داشتن خریداری همچون خدا، چرا به سراغ دیگران برویم؟ (انّ اللّه اشتری)

* خداوند، تنها از مۆمن خریدار است، نه منافق و کافر. (من المۆمنین)

* در پذیرش الهی، جهاد با جان بر جهاد مالی، مقدم است. (انفسهم و اموالهم) (جان را همه دارند، ولی همه مال و ثروت ندارند)

امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرماید: برای بدن‌های شما، جز بهشت، بهایی نیست، پس خود را به کمتر از بهشت نفروشید.

* بهشت، در سایه‌ی جهاد و شمشیر و تقدیم جان و مال به خداوند است. (لهم الجنّة یقاتلون فی سبیل اللّه)

* اگر هدف از جهاد، خدا باشد، کشته شدن یا نشدن، تفاوتی نمی‌کند. (یقاتلون فی سبیل اللّه فیَقتلون و یُقتلون)

* مۆمن، همواره آماده‌ی رفتن به جبهه است. (یقاتلون) (فعل مضارع، نشانه‌ی استمرار و تداوم است)

* هدف مۆمن از جنگ، ابتدا نابود کردن باطل و اهل آن و سرانجام، شهادت است. (یَقتلون و یُقتلون)

* در معامله با خدا، سود، یقینی و قطعی است. (وعداً علیه حقّاً) در مزایده با خداوند، هرچه هست، حقّ و به سود انسان است، بر خلاف دیگران که یا قصد جدی نیست یا بی‌انگیزه و دروغ است، یا غلّو، یا از روی هوس و یا برای طرد کردن رقیب است.

* ارزش جهاد، مجاهدان و شهیدان، مخصوص اسلام نیست، در تورات و انجیل هم مطرح است؛ و اگر امروزه در آن کتاب‌ها نیست، نشان تحریف آن‌هاست. (فی التورات والانجیل)

* گرچه ما بر خدا حقی نداریم، اما خداوند برای ما بر عهده‌ی خودش حقوقی قرار داده است. (وعداً علیه حقّاً)

* معامله، یک عقد لازم است که وفا به آن واجب است. (وعداً، حقّاً، اوفی)

* خداوند مجاهدان مخلص را طرف معامله‌ی خود قرار داده است. (بایعتم) و نفرمود: «بعتم»

* بهترین بشارت، تبدیل فانی به باقی و دنیا به آخرت است و غیر آن، خسارت و حسرت است. (فاستبشروا)

* در کنار انتقاد از منافقانِ جهادگریز، باید از مۆمنانِ مجاهد، تقدیر و تشکر شود. (فاستبشروا)

* بالاترین رستگاری، تنها در سایه‌ی معامله با خداست. (ذلک هو الفوز العظیم)


برچسب‌ها: معامله با خدا
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:4 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه بیست و ششم خرداد 1393

هنگام وسوسه‌ی شیطان، چه کار کنیم؟

هنگام وسوسه‌ی شیطان، چه کار کنیم؟ اگر انگیزه و وسوسه‌ای از طرف شیطان، تو را تحریک کند (که بدی را با بدی جواب دهید)، پس به خداوند پناه ببر که او خود، شنوای آگاه است. قرآن حکیم سوره‌ی فصلت آیه 36: «وَإِمَّا ینزَغَنَّک مِنَ الشَّیطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ» و اگر انگیزه و وسوسه‌ای از طرف شیطان، تو را تحریک کند (که بدی را با بدی جواب دهید)، پس به خداوند پناه ببر که او خود، شنوای آگاه است. کلمه‌ی «نزغ» به معنای ورود در کاری به قصد فساد است و به وسوسه‌ی شیطان و تحریک او نیز نزغ گفته می‌شود. در این آیه و سه آیه‌ی قبل، چهار نکته برای منادیان راه خدا مطرح شده است: در آیه‌ی 32 می‌فرماید: بهترین سخن، دعوت به سوی خداست، مشروط بر آن که دعوت کننده، خود اهل عمل و تسلیم فرمان خدا باشد. در آیه‌ی بعد می‌فرماید: اگر در مسیر دعوت، با مخالفان روبرو شدی، با بهترین شیوه برخورد کن تا او را تغییر دهی، یا به گونه‌ای عمل کن که گویا همان مخالف، دوست صمیمی تو است و هیچ به روی خود نیاور. در آیه‌ی بعد می‌فرماید: این نادیده گرفتن عداوت‌ها و دشمنی‌ها، نیاز به صبر دارد و مخصوص کسانی است که بهره‌ی بزرگی از کرامت و لطف خدا را دریافت کرده باشند. در این آیه می‌فرماید: اگر شیطان تو را وسوسه کرد که با دشمن برخورد خشن داشته باش، به خدا پناه ببر. وسوسه‌ی شیطان، «نزغ»، راه‌ها و ابزار و انواعی دارد: گاهی از طریق ترساندن است. «الشیطان یعدکم الفقر» (بقره، 268) گاهی از طریق زیبا جلوه دادن است. «زین لهم الشیطان اعمالهم» (نمل، 24) گاهی از طریق وعده‌های تو خالی است. «یعدهم و یمنیهم» (نساء، 120) گاهی از طریق دشمنی و کینه است. «یوقع بینکم العداوة و البغضاء» (مائده، 91) * برانگیختن حس انتقام‌جویی در انسان، از شگردهای شیطانی است، ولی پاسخ دادن بدی‌ها با نیکی، از سفارشات الهی است. «ادفع بالتی هی احسن... امّا ینزغنّک» صبر نکنید که شیطان مسلط شود، با پیدا شدن کوچک‌ترین وسوسه، به خدا پناه ببرید. پناه خواستن از خداوند، بی‌پاسخ نمی‌ماند. * از وسوسه‌ی شیطان، هیچ کس حتی پیامبر در امان نیست. «و امّا ینزغنّک» * وسوسه‌ی شیطان، دائمی است. («ینزغنّک» فعل مضارع و رمز استمرار است). * هر عنصری که وسوسه‌گر باشد، شیطانی است. «من الشیطان نزغ» * صبر نکنید که شیطان مسلط شود، با پیدا شدن کوچک‌ترین وسوسه، به خدا پناه ببرید. «من الشیطان نزغ» * داروی وسوسه‌ی شیطان، پناهندگی به خدا و توبه است. «و امّا ینزغنّک فاستعذ باللّه» * استعاذه، از ابزارهای عصمت انبیا است. «فاستعذ...» * به کسی باید پناه برد که جامع همه‌ی کمالات و شنوا و آگاه باشد. «فاستعذ باللّه» (کلمه «اللّه» به معنای ذات مقدس است که تمام کمالات را داشته باشد) * با این که خدا می‌داند، ولی ما باید ضعف و پناهندگی خود را با زبان و دل اظهار کنیم. «فاستعذ... السمیع العلیم» * پناه خواستن از خداوند، بی‌پاسخ نمی‌ماند. «السمیع العلیم» * تنها خداوند، شنوا و دانای مطلق است. «انّه هو السمیع العلیم»
برچسب‌ها: هنگام وسوسه‌ی شیطان, چه کار کنیم
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:3 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و یکم خرداد 1393

چگونه منتظر امام زمان (عج) شویم؟

چگونه منتظر امام زمان (عج) شویم؟ ظہور امام (عج) اور ہمارے اعمال 3 برخی از ما فکر می‌کنیم که تنها اظهار محبت، آن هم به ظاهر، برای شیعه بودن و منتظر امام عصر(عج) بودن کافی است؛ در حالی که ادعای محبت، کافی نیست و محبّ حقیقی کسی است که به دستورهای محبوب خود عمل می‌کند. امام زمان (عج) در نامه‌ای خطاب به دوست‌داران و پیروانشان می‌فرمایند: "إِجْعَلُوا قَصْدَکُمْ إِلَیْنا بِالْمَوَدَّةِ عَلَی السُّنَّةِ الْواضِحَةِ، فَقَدْ نَصَحْتُ لَکُمْ، وَاللّهُ شاهِدٌ عَلَیَّ وَعَلَیْکُمْ"(1) هدف و قصد خویش را نسبت به محبّت و دوستی ما اهل بیت عصمت و طهارت بر مبنای عمل به سنت و اجرای احکام الهی قرار دهید؛ پس همانا که موعظه‌ها و سفارش‌های لازم را نمودم، و خداوند متعال نسبت به همه ما و شما گواه است." شرح: بین ابن ابی غانم قزوینی با جماعتی از شیعیان در مورد جانشینی امام حسن عسکری(ع) اختلاف شد. ابن ابی غانم معتقد بود که ایشان رحلت کرده، در حالی که جانشینی برای خود معرفی نکرده است، ولی جماعت شیعیان با او به مخالفت پرداختند و معتقد بودند که امام حسن عسکری(ع) برای خود جانشینی را تعیین کرده است؛ بنابراین، نامه‌ای به امام زمان(عج) نوشتند و این موضوع را برای حضرت بازگو کردند. حضرت در جواب نامه، به خطّ خود، مطالبی مرقوم داشتند که از آن جمله، حدیث فوق است. امام صادق(ع) می‌فرمایند: کسی که به زبان بگوید شیعه‌ام، ولی در عمل و آثار با ما مخالفت کند، از شیعیان ما نیست. شیعیان ما کسانی هستند که با زبان و قلب، با ما موافقند و آثار ما را متابعت و به اعمال ما عمل می‌کنند. حضرت در آن نامه، ابتدا به تقوا و پرهیزکاری امر می‌کنند و سپس می‌فرمایند: "تسلیم ما باشید و هر چه را نمی‌دانید، به ما باز گردانید، بر ما است که حقیقت را بیان کنیم ... به راست و چپ منحرف نشوید و محبّت و دوستی خود را نسبت به ما با اطاعت از دستورهای ما، که همان شریعت محمدی است، ثابت سازید." از این حدیث به خوبی استفاده می‌شود که ادعای محبت، کافی نیست و محبّ حقیقی کسی است که به دستورهای محبوب خود عمل می‌کند. امام باقر (ع) می‌فرمایند: ... به خدا سوگند، شیعیان ما کسانی هستند که خدا را اطاعت می‌کنند.(2) لقب قائم عاشورا کو خدا کی طرف سے! 2 امام صادق (ع) نیز می‌فرمایند: "شیعیان ما اهل ورع و کوشش، اهل وفا و امانت‌داری، اهل زهد و عبادت و اصحاب 51 رکعت در شبانه روزند؛ شب‌ها بیدارند و روزها روزه دارند؛ زکات اموال خود را می‌پردازند؛ حج خانه خدا را به جا می‌آورند و از هر کار حرامی، اجتناب می‌کنند."(3) هم‌چنین، امام صادق(ع) در جایی دیگر می‌فرمایند: "کسی که به زبان بگوید شیعه‌ام، ولی در عمل و آثار با ما مخالفت کند، از شیعیان ما نیست. شیعیان ما کسانی هستند که با زبان و قلب، با ما موافقند و آثار ما را متابعت و به اعمال ما عمل می‌کنند."(4) پی نوشت‌ها: 1_ الغیبة، طوسی، ص 286، ح 245 ; احتجاج، ج 2، ص 279; بحارالأنوار، ج 53، ص 179ح 9 ح 9. 2_ کافی، ج 2، ص 73، ح 1; وسائل الشیعة، ج 15، ص 233، ح 20360360. 3_ بحارالأنوار، ج 65، ص 167، ح 23 ; وسائل الشیعة، ج 4، ص 57، ح 4498498. 4_ بحارالأنوار، ج 65، ص 164، ح 13 ; وسائل الشیعة، ج 15، ص 247، ح 20409409.
برچسب‌ها: چگونه منتظر امام زمان, عج, شویم
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:54 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه هجدهم خرداد 1393

استرس و روش های مقابله

استرس حالتی است که شما در واکنش به فشار دنیاى بیرون (مدرسه، محیط کار،خانواده، دوستان و ...) یا دنیای درون ( تمایل به موفقیت، میل به پذیرفته شدن و ...) احساس مى‌کنید.استرس واکنش طبیعى افراد در هر سنى است و از غریزه فرد در محافظت از خویش در برابر فشار عاطفى یا جسمى و مقابله با خطر نشات مى‌گیرد. هر کس حتی اگر یکبار کار و فشار زیاد و طولانی مدت را چه در خانه و چه در محل کار تجربه کرده باشد ، معنای کوفتگی جسمی و ذهنی را به خوبی درک می کند . در زمان آرامش ، شما به آسانی قادر به رویارویی با فراز و نشیب های زندگی هستید اما وقتی فشار از حد آستانه تجاوز می کند حتی یک مشکل کوچک هم می توند به یک بحران روحی تبدیل شود . حس از دست دادن کنترل و عدم توانایی برای غلبه بر واکنش های ناهنجار ، تجربه ی بسیار ناخوشایندی است . شما خود را می بینید در حالی که بر سر کودکانتان فریاد می زنید ، یا با وجود خستگی مفرط و نارضایتی هم چنان در محل کار به کار خود ادامه می دهید و به ظاهر قادر به کنترل خود نیستید . استرس و عوارض جانبی ناخوشایند آن ، معلول عوامل متعددی است . فشار کار فقط یکی از این عوامل است . بیماری سخت یکی از اعضای خانواده یا مواجهه با یک مشکل مالی و یا هر گونه تغییر شرایط ، از جمله حوادثی هستند که می توانند شما را تحت فشار قرار دهند به طور کلی می توان گفت که هر تغییر قابل توجهی در زندگی عادی شما ، به طور بالقوه آغازگر دوره ای از استرس و فشار روانی است .استرس فقط معلول حوادث نیست ، بلکه طرز برخورد شما با حوادث نیز در بروز استرس موثر خواهد بود . استرس حالتی است که شما در واکنش به فشار دنیاى بیرون (مدرسه، محیط کار،خانواده، دوستان و ...) یا دنیای درون ( تمایل به موفقیت، میل به پذیرفته شدن و ...) احساس مى‌کنید.استرس واکنش طبیعى افراد در هر سنى است و از غریزه فرد در محافظت از خویش در برابر فشار عاطفى یا جسمى و مقابله با خطر نشات مى‌گیرد. کتاب "استرس و روش های مقابله "، عوامل استرس زا را از جوانب مختلف مورد بررسی قرار می دهد . شاید جالب باشد که بدانید حتی گاهی حوادث مثبتی چون ارتقای شغلی یا فرارسیدن تعطیلات نیز می توانند ایجاد استرس کنند . با مطالعه ی این کتاب نه تنها راهکارهای عملی ، بلکه روش های موثر روان شناختی را برای مقابله با شرایط نامساعد خواهید آموخت. به جرات می توان گفت که نمی شود خود را از شر مشکلات زندگی به طور کلی مصون بداریم ولی حداقل می توان استرس های زائد را به راحتی از میان برداشت . انرژی درونی هر انسان بسیار بیشتر از آن چیزی است که تصور می کند. نویسنده کتاب حاضر بیان می کند که طرز دستیابی به این انرژی نامتناهی و طرز استفاده ی درست از آن را به مخاطبان خود می آموزد . در این کتاب پرسشنامه هایی نیز در اختیار شما قرار می گیرد که با پاسخ دادن به آن ها بهتر به خصوصیات خود پی می برید و با استفاده از روش های پیشنهادی تحت عنوان تمرینات ذهنی –روانی ، بهتر بر زندگی خود تسلط می یابید . از طرفی این کتاب شامل اطلاعات سودمند در مورد مواد غذایی و تمرینات فیزیکی است که به نوبه ی خود انعطاف پذیری شما را در برابر استرس مضاعف می کند . چرا پریشان باشید در حالی که می توانید آرام بمانید ، چرا بجنگید در حالی که می توانید به بازی بگیرید ! ممکن است راه گریزی از وضعیت فعلی خود نیابید ولی مطمئن باشید که این راه ، قبل از ایجاد مشکل ، وجود داشته است و با کمی سعی و تلاش می توان را یافت . با مطالعه این کتاب به سرعت پی می برید که کدام فصل مربوط به موقعیت خاص شما و کدام راه حل برای شما بهترین است . متوجه خواهید شد که چگونه خود را از استرس های غیر لازم برهانید و در همان زمان با احساسی سرشار از انرژی ، بر خود و اطرافیان مسلط شوید . این جاست که طعم دلپذیر خوب بودن را می چشید . کتاب حاضر دارای سه بخش و 19 فصل است که عناوین بخش های آن عبارتند از : استرس چگونه ایجاد می شود،وقتی گرفتار دام استرس می شوی چه روی می دهد؟،...و چگونه از دام استرس خلاص شویم .
برچسب‌ها: استرس و روش های مقابله
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:23 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه هجدهم خرداد 1393

امان از دین نمایان بیخرد!

این من بودم و تنها من بودم كه خط بزرگی كه از ناحیه این خشك مقدسان به اسلام متوجه می شد را درك كردم. پیشانی های پینه بسته اینها، جامه های زاهد مابانه شان و زبان های دائم الذكرشان حتی اعتقاد محكم و پابرجایشان نتوانست مانع بصیرت من گردد.


امام علی علیه السلام از چه كسانی سخن می گوید؟

- خوارج!

- اولین خروج خوارج به زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) باز می گشت. آن هنگام كه "هرقوص بن زهیر" و "ذوالثدیه" به نحوه تقسیم غنایم توسط پیامبر اعتراض كردند: ((عدالت كن!)) و اینان از بزرگان خوارج بودند. در پاسخ، پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:

اگر عدالت نزد من نباشد در كجا خواهد بود؟

- و كسانی كه عدالت (صفتی از پیامبر) را به زیر سۆال بردند، با حكومت علی علیه السلام چه می كنند؟

- خروج! سركشی! طغیان!

- خروج خوارج در ابتدا رنگ سیاست داشت، ‌اما كم كم برای خود اصول عقایدی تنظیم كردند و به صورت یك فرقه مذهبی در آمدند.

مذهب خوارج تحت عنوان وظیفه امر به معروف و نهی از منكر بوجود آمد، بی آنكه شرایطش را داشته باشد.

بصیرت در دین و بصیرت در عمل

آنان نه بصیرت دینی داشتند، نه بصیرت عملی. بلكه در اساس منكر بصیرت در عمل بودند. امر به معروف و نهی از منكر را امری تعبدی می دانستند و مدعی بودند آن را باید با چشم بسته انجام داد.

- و دیگر چه؟

- هر كس مرتكب گناه كبیره ای مثل دروغ، غیبت یا شرب خمر می شد، او را كافر و بیرون از اسلام بر می شمردند و مستحق خلود در آتش.

هر چند امروز شعار خوارج از بین رفته و مرده است،‌اما روح مذهبشان كم و بیش در میان بعضی افراد و طبقات همچنان زنده و باقی است

چرا مردم به حرف آنان اعتماد می كردند؟

- آنان زیبایی هایی هم داشتند. مبارزه گر و فداكار، عبادت پیشه و متكلف بودند و بی میل به دنیا و زخارف آن. دست به گناهی نمی آلودند و از هر كه دست به گناه می زد بیزار بودند.

- حق با علی علیه السلام بود. آنان مجموعه ای از زشتی ها و زیبایی های فریبنده بودند كه هر كسی یارای مقابله با آنان را نداشت.

 

شیوه مقابله با عابدان بی بصیرت

آگاه ساختن افكار مردم نسبت به اینگونه انحرافات و اینگونه افراد از یكسو، سعی در ارشاد، هدایت و فرصت بازگشت دادن به این اشخاص از سوی دیگر، بهترین روش مقابله با عابدان بی بصیرت است.

علی بزرگمرد غیرت و جوانمردی، خوارج را در بیان افكارشان آزاد می گذاشت. خود و یارانش در برابر دیدگان مردم با آنان بحث و مناظره می كنند. مردم مجاب می شوند و آنان توهین می كنند، اما دریای صبر و حلم علوی، توهین های آنان را در امواج سینه اش فرو  می برد و تحمل می كند. همین است كه 8 هزار نفر از لشكر 12 هزار نفری خوارج در جنگ نهروان به او می پیوندند. علی این شیوه را تا به آنجا ادامه می دهد كه افكار عمومی آماده برخورد با خوارج گردد و سرانجام این مردم باشند كه از او بخواهند كه دیگر با ایشان مدارا نكند و جامعه را از شر این گروه پاك گرداند.

آنان زیبایی هایی هم داشتند . مبارزه گر و فداكار، عبادت پیشه و متكلف بودند و بی میل به دنیا و زخارف آن. دست به گناهی نمی آلودند و از هر كه دست به گناه می زد بیزار بودند. حق با علی علیه السلام بود. آنان مجموعه ای از زشتیها و زیباییهای فریبنده بودند كه هر كسی یارای مقابله با آنان را نداشت

از مقابله با این افراد چه هدفی را دنبال می كنیم؟!

شاید كه مقابله كنندگان با این افراد كه در نیت شان صادق هستند، ابزار دست دشمنانی قرار گیرند كه حتی در نیت هم حقه بازند، و مولا علی این نكته را چه خوب می فهمد:

پس از من دیگر خوارج را نكشید،زیرا آن كس كه حق را می جوید و خطا می رود همانند آن كس نیست كه باطل را می جوید و آن را در می یابد.

اگر چه نعره های انكار خوارج، مسجد كوفه را پر كرده بود و همه جا بر ضد امام شعار می دادند، اما تا هنگامی كه دست به خون مسلمانان نیالودند، در كوفه آزاد بودند. پس از آن بود كه پهلوان غیرت و بزرگی، چون طوفانی بر آنان شورید و دستشان را از چنین اقداماتی كوتاه كرد.

 

چرا باید با ایشان مقابله كرد؟

حماقت و جهالت چون پرده ای جلوی چشمان آنان را فرا گرفته بود و چون نابینایانی راه به میان دشمنان می بردند. به فرموده علی علیه السلام:

«ایشان تیرهایی هستند در دست شیطان و وسیله ای برای افكندن مردم در بیابان حیرت و تردید.»

هر چند امروز شعار خوارج از بین رفته و مرده است،‌ اما روح مذهبشان كم و بیش در میان بعضی افراد و طبقات همچنان زنده و باقی است.


برچسب‌ها: امان از دین نمایان بیخرد
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:21 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه هجدهم خرداد 1393

چرا یادمون میره قراره بمیریم؟!

مرگ رویدادی که لاجرم در زندگی هر موجود زنده ای از جمله انسان رخ خواهد داد و تمام انسانها در مواجه شدن با آن اتفاق نظر دارند اما نکته قابل توجه این است که چگونه بدان آگاه و چگونه از آن غافلیم؟ عوامل آگاهی‌بخش در بیان حضرت امیر(علیه السلام ) از سه عامل آگاهی بخش به انسان درباره مرگ و امتزاج آن با زندگی یاد شده است: 1. فطرت: واژه فطرت در لغت به معنای شکافتن طولی و آفرینش ابداعی است (الراغب‌الاصفهانی، 1412، ص640)؛ مثلاً حضرت در جایی می‌فرماید: «او آفریدگان را با قدرت خویش و بدون هیچ سابقه‌ای آفرید» (نهج‌البلاغه، خطبه1). فطرت همچنین به معنای سجیت و سرشتی است که خدا انسان را براساس آن آفریده است. مطلب مهم در این مقام توجه به فطری بودن مرگ‌آگاهی انسان است؛ همان‌گونه که انسان در سرشت و فطرت خود با خدا آشناست، معاد را نیز می‌شناسد. تعبیر زیبای حضرت علی(علیه السلام ) در این باره چنین است: «نشانه مرگ بر پیشانی شما زده شده است» (نهج‌البلاغه، نامه27). 2. حجت الهی و انسان کامل: حجت الهی خود عامل آگاهی‌بخش درباره مرگ است که در دو سطح حجت درون و حجت برون مطرح می‌شود. حجت برون در واقع همان اهل ذکر است که از آن سخن به میان آمد. اما حجت درون همان عقل است که سبب تشخیص و معرفت است: «عقل تو را همین بس که برای تو راه گمراهی را از راه رستگاری نمایان می‌سازد» (تمیمی آمدی، 1378، ج2، ص139). دراین‌باره که عقل و فرزانگی چگونه در مرگ‌آگاهی مۆثر است، حضرت می فرماید: «با ایمان علم آباد می شود، و با علم انسان از مرگ می‌هراسد، و با مرگ دنیا پایان می‌پذیرد» (خطبه156). توضیح مطلب آنکه عقل سبب علم و معرفت است و از این طریق موجب مرگ‌آگاهی، و در نتیجه، سبب عاقبت‌اندیشی می گردد. 3. عبرت از تاریخ: تاریخ و عبرت‌آموزی از آن، بخش مهمی از منطق امیر مۆمنان(علیه السلام ) در ارشاد و هدایت انسان است: «خدا رحمت کند کسی را که می‌اندیشد و عبرت می‌گیرد، و عبرت می‌گیرد تا بصیرت پیدا کند» (نهج‌البلاغه، خطبه102). همچنین در جایی می‌فرماید: «پس از عبرت‌ها پند بگیرید، و از دگرگونی‌ها عبرت بگیرید، و از هشداردهندگان بهره‌مند شوید» (همان، خطبه157). این شیوه طریقی دیگر برای تذکر و یادآوری مرگ است و آن حضرت بارها در جای‌جای سخنان خود آن را در مورد مخاطبان به‌کار می‌بندد. هوای نفس یکی دیگر از عوامل غفلت از مرگ و دنیای آخرت است. در واقع، حب دنیا نیز از این عامل نشئت می‌گیرد؛ همان‌گونه که مقابله و عناد با حق چنین است. اگر هواهای نفسانی مهار شود، دنیازدگی و حق‌ستیزی آگاهانه به‌وقوع نخواهد پیوست. آن حضرت در تعبیری این‌گونه از هوای نفس تعبیر کرده است: «هواى نفس تو دشمن‌ترین دشمنان توست؛ بر آن غالب شو وگرنه، تو را هلاک می‌کند» عوامل غفلت‌آفرین در مجموع می‌توان جهل و زیاده‌روی در حب دنیا را سبب اصلی غفلت از مرگ و حیات اخروی دانست. این دو سبب است که بذر آرزوهای بلند را در دل بشر می‌کارد و تقویت می‌کند. از این‌رو گاهی در تعابیر حضرت حب دنیا، گاهی آرزوهای بلند و گاهی دیگر ندانستن قدر خویشتن یا خودناشناسی سبب غفلت از آخرت دانسته شده است. شایسته است که در این بخش به برخی اسباب غفلت اشاره شود. 1. جهل و نادانی: اگر انسان نسبت به خویشتن و دنیا آگاه باشد، گرفتار دنیازدگی نمی‌شود. امام متقیان علی(علیه السلام) در سخنی می‌فرماید: «کسی که به دوری سفر توجه داشته باشد، خود را آماده می‌کند» (همان، حکمت280). البته جهل و نادانی مراتبی دارد و چنین برمی‌آید که بدترین نوع آن، جهل نسبت به نفس است. از آنجا که در روایات شناخت نفس سودمندترین شناخت خوانده شده است (تمیمی آمدی، 1387، ج2، ص109)، ناآگاهی نسبت به آن زیان بارترین جهل خواهد بود. در سخنان حضرت نیز دراین باره می خوانیم: «هلاک گشت کسی که قدر خود را نشناخت» (نهج البلاغه، حکمت141). گناه 2. هوای نفس: هوای نفس یکی دیگر از عوامل غفلت از مرگ و دنیای آخرت است. در واقع، حب دنیا نیز از این عامل نشئت می‌گیرد؛ همان‌گونه که مقابله و عناد با حق چنین است. اگر هواهای نفسانی مهار شود، دنیازدگی و حق‌ستیزی آگاهانه به‌وقوع نخواهد پیوست. آن حضرت در تعبیری این‌گونه از هوای نفس تعبیر کرده است: «هواى نفس تو دشمن‌ترین دشمنان توست؛ بر آن غالب شو وگرنه، تو را هلاک می‌کند» (تمیمی آمدی، 1378، ج2، ص600). همچنین می‌فرماید: «دشمنى براى انسان بدتر از نفس او نیست» (همان، ص500). 3. دوستی دنیا: یکی دیگر از عوامل غفلت از مرگ و آخرت، دوستی و میل مفرط نسبت به دنیاست؛ آن حضرت در مقام اشاره به این عامل می‌فرماید: «بپرهیز از آنکه مرگ تو فرارسد، در حالی که از پروردگارت گریزان و در دنیاپرستی غرق باشی» (نهج‌البلاغه، نامه69). 4. خیال‌زدگی: هرگاه زمام امور انسان به دست وهم و خیال سپرده شود، سراب آب پنداشته می‌شود و شیء‌نمای عاری از حقیقت، حقیقت انگاشته می‌شود: بسیارى زنده‏ها تو را از خویشتن غافل نسازد؛ تو خود دیده‏اى کسى که پیش از تو به گردآورى مال پرداخت، و از فقر و تهیدستى دورى جست، و با آرزوهاى دور و دراز، و دور پنداشتن مرگ، خود را از عواقب امور ایمن دید، چگونه مرگ او را فرا گرفت، و از وطنش برکند، و از جاى امنش بربود (همان، خطبه132). 5. آرزوهای طولانی: از هشدارهای معروف امیرالمۆمنین(علیه السلام ) دراین‌باره جایی است که می‌فرماید: بدترین چیزی که می‌ترسم دامنگیر شما شود، دو چیز است: پیروی از هوای نفس و بلندی آرزو. پیروی از هوای نفس شما را از رسیدن به حق باز می‌دارد، اما بلندی آرزو سبب فراموشی آخرت می‌شود (همان، خطبه42). اگر انسان نسبت به خویشتن و دنیا آگاه باشد، گرفتار دنیازدگی نمی‌شود. امام متقیان علی(علیه السلام) در سخنی می‌فرماید: «کسی که به دوری سفر توجه داشته باشد، خود را آماده می‌کند» ثمره یاد مرگ توجه امیرالمۆمنین(علیه السلام) به مسئله مرگ، نوعی آموزش عملی آینده بینی است؛ یعنی نگاه به آینده آن هم نه آینده شصت سال دیگر بلکه آینده ای که با ابدیت انسان گره می خورد. سفارش به یاد مرگ بودن در فرمایشات همه ائمه(علیهم السلام) به خصوص در کلام حضرت علی(علیه السلام) یک نقطه ایجابی است نه سلبی، بلکه به وجود آورنده حالتی است که آن حالت، تقوا نام دارد و ما با یاد مرگ فقط رفع غفلت نمی کنیم، بلکه خوبی ها را درخود پرورش می دهیم. برترین زهد، ذکر مرگ است و کسی که می خواهد ارتقا و ترقی پیدا کند باید یاد مرگ باشد اظهار کرد: یاد مرگ فقط برای گناه سوزی نیست بلکه یاد مرگ هم برای زندگی سازی و هم برای گناه سوزی است این در حالی که بعضی افراد یاد مرگ را نوعی زندگی سوزی و بی توجهی به زندگی دنیایی می پندارند. و سخن آخر از زبان آن حضرت، خطاب به پسرش که فرمودند: پسرم، بدان تو برای آخرت آفریـده شدی نه دنیا، برای رفتـن از دنیا، نه پایـدار ماندن در آن، برای مرگ، نه زندگی جاودانـه در دنیـا، كه هر لحظه ممكن است از دنیـا كـوچ كنی، و به آخرت در آیی و تو شكـار مرگی هستی كه فرار كننده آن نجاتی ندارد، و هر كه را بجوید به آن می رسد، و سرانجام او را می گیرد پس، از مرگ بترس! نكند زمانی سراغ تو را گیرد كه در حال گناه یا در انتظار توبه كردن باشی و مرگ مهلت ندهد و بین تو و توبه فاصله اندازد، كه در این حال خود را تباه كرده ای.
برچسب‌ها: چرا یادمون میره قراره بمیریم
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 9:19 |  لینک ثابت   • 

شنبه هفدهم خرداد 1393

بحث داغ مدارس ابتدایی امروز

ارزشیابی توصیفی ،

 

 بحث داغ مدارس ابتدایی امروز ،

 آنچه هر مدرس می خواهد حرفش خریدار داشته باشد رنگی از آن به صحبت هایش می زند اما....

چه کسی می داند ارزشیابی توصیفی چیست ؟

تعریف های زیادی از ارزشیابی توصیفی شده است . کتابهای زیادی نوشته اند . هر کس به زبان خودش یا کسی کوشیده است که تعریفی دلچسب برای آن داشته باشد . کافیست توی اینترنت یک جستجوی  ساده بکنید تا صدها مقاله در این باره در اختیارتان قرار بگیرد. آنهم ظرف کمتر از چند دقیقه .... شاید نتوانم تعریفی به زیبایی آن چه صاحب نظران ارائه می دهند ، بنویسم. اما چیزی را می دانم که شاید صاحب نظران ندانند .  دقیقا مطلع نیستم که چند درصد آقایان و خانمهایی که مبتکر این طرح هستند و هر روز شاخ و برگی بر آن می افزایند ، آموزگار بوده اند . اما حدس می زنم درصد پایینی از آنها توی کلاس آموزگار بوده اند . نمی گویم که آنها به کلاس ها رفت  و آمد نکرده اند . اتفاقا رفت و آمد کرده اند.آمار گرفته اند ،آن هم خیلی زیاد. اما رفت و آمد آنها موقعی بوده است که از دو یا سه روز قبل اعلام شده و معلم کلاس با کمک همکار ، کارورز یا دخترش توی کلاس پوشه ها را مرتب کرده و تا نیمه شب مشغول نوشتن چک لیست ها بوده است. و مبتکر عزیز لذت برده که به به ! عجب طرحی دادیم همه چیز روی اصول....

نمی توانم تمام طرح ارزشیابی توصیفی را رد کنم . نه! این شیوه ی ارزشیابی چیزهای بسیار مفیدی را به ما یاد داده است .

از جمله :

* آزمونهای عملکردی: در شیوه ارزشیابی قدیم کمتر جایی برای محک زدن مهارت بچه ها وجود داشت .  امتحانات همه چارچوب مشخص داشتند و همگی تنها از محفوظات کودکان بود . در نهایت نیز چیزی به نام بارم بندی وجود داشت که باعث می شد آموزگار نتواند نمره ای برای عملکرد دانش آموز در نظر بگیرد. اما آزمون های عملکردی ما را از قید و بند بارم بندی آزاد کرده و می توانیم به آسانی بال بگشاییم و یک عملکرد را در نظر بگیریم و آن را محک بزنیم .

*نحوه ی ارائه بازخورد:
چیزی که نمی دانستیم . شاید همیشه بیشتر بازخوردها این چنین بود: خوش خط تر- هر غلط 5 مرتبه -  دقت کن – یا نهایتا جمله بساز.اما حالا خوب می دانیم که شروع هر کلام با یک تعریف و تمجید چه تاثیری می گذارد. خوب می دانیم به کجای کار دانش آموز ایراد بگیریم و کجا را تشویق کنیم . حتی می دانیم کی بنویسیم و کی بگوییم . تعداد زیادی کتاب خوانده ایم که مجبور نباشیم به دانش آموز بگوییم دقت کن و او هیچ وقت نفهمد دقت چیست؟ و به جای استفاده  از این کلمه ی نا آشنا ، یک تمرین افزایش دقت به او می دهیم و از اولیای او می خواهیم این نمونه تمرین را بیشتر حل کنند .

*تکلیف های ترمیمی:

در کارنمای ما برگه ای وجود دارد به نام تجزیه و تحلیل امتحانات. این برگه ابتدا به صورت بارم بندی بود . اما من آن را به صورت علامت زدن در آوردم تا بتوانم نتیجه امتحانات- یا همان آزمون های مداد کاغذی – را تجزیه و تحلیل کنم . این برگه برای تکلیف های ترمیمی خیلی کار آمد است . و تکلیف ترمیمی خدمت بزرگی است برای رفع اشکالات موردی دانش آموزان بدون خسته کردن کلاس .

 چند نقد ساده :

 چیزهایی در ارزشیابی توصیفی ما را می آزارد . چیزهایی که شاید مسئولین کمتر به آن توجه کرده اند .

# نبود یک برنامه ی تدوین شده و معین برای ثبت روند پیشرفت دانش آموز

# پریشانی در میان سلیقه های گوناگون مدرسین ، بازدیدکننده ها ومسئولین اغلب

# سردرگمی در میان انبوه کاغذها و پراکندگی منابع ارزشیابی

# از بین رفتن انگیزه ی دانش آموزان در تلاش برای رسیدن به هدف مشخص

 و آنچه دلم برایش تنگ شده است ......

 گاهی وقت ها توی کلاس دلم برای این تنگ می شود که در امتحانات 20 ها را جدا کرده روی برگه ها  بگذارم و اول 20 های کلاس را بدهم تا شوقی کودکانه در دل بچه ها شکل بگیرد . تا یک غرور را در گلوی یک کودک حس کنم . تا شرمندگی ناشی از بی دقتی را به یک دانش آموز خوب بفهمانم . گاهی وقت ها دلم برای20های عروسکی و رنگ آمیزی های زیبا تنگ می شود . گاهی وقتها دلم برای قطار شدن پنج 20پشت سر هم تنگ شده است . این سوال همیشه برایم مطرح است که چرا20 محبوب را از این کودکان معصوم گرفتید؟ چرا بزرگترین آرمان را از کلاسهای ما حذف کردید؟ چرا بزرگترین معشوق و عامل رقابت را از ما گرفتید؟ چه می فهمد کودک که حدانتظار من کجاست که به آنجا برسد؟ دلم برای کارنامه های تمیزی که تویش همه ی نمره ها 20 بود و یک مادر خانه دار برای من می نوشت از زحمات شما مچکرم ، لک زده است . راستی چرا ؟ برای کم شدن اضطراب در بین دانش آموزان؟یا برای رشد استعدادهای خاص شاگردان ؟


برچسب‌ها: ارزشیابی توصیفی, بحث داغ مدارس ابتدایی امروز, آنچه هر مدرس می خواهد حرفش خریدار داشته باشد رنگی , چه کسی می داند ارزشیابی توصیفی چیست, تعریف های زیادی از
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 10:0 |  لینک ثابت   • 

جمعه شانزدهم خرداد 1393

گفتم به مهدی بر من عاشق نظر کن

گفتم به مهدی بر من عاشق نظر کن گفتا تو هم از معصیت صرف نظر کن گفتم به نام نامیت هر دم بنازم گفتا که از اعمال نیکت سرفرازم گفتم که دیدار تو باشد آرزویم گفتا که در کوی عمل کن جستجویم گفتم بیا جانم پر از شهد صفا کن گفتا به عهد بندگی با حق وفا کن گفتم به مهدی بر من دلخسته رو کن گفتا ز تقوا کسب عز و آبرو کن گفتم دلم با نور ایمان منجلی کن گفتا تمسک بر کتاب و هم عمل کن گفتم ز حق دارم تمنای سکینه گفتا بشوی از دل غبار حقد و کینه گفتم رخت را از من واله مگردان گفتا دلی را با ستم از خود مرنجان گفتم به جان مادرت من را دعا کن گفتا که جانت پاک از بهر خدا کن گفتم ز هجران تو قلبی تنگ دارم گفتا ز قول بی عمل من ننگ دارم گفتم دمی با من ز رافت گفتگو کن گفتا به آب دیده دل را شستشو کن گفتم دلم از بند غم آزاد گردان گفتا که دل با یاد حق آباد گردان گفتم که شام تا دلها را سحر کن گفتا دعا همواره با اشک بصر کن گفتم که از هجران رویت بی قرارم گفتا که روز وصل را در انتظارم
برچسب‌ها: گفتم به مهدی بر من عاشق نظر کن
نوشته شده توسط علی پورمیرزایی در 5:49 |  لینک ثابت   • 
مطالب قدیمی‌تر